Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने । ततस्तापान्वितश्चाहं तान्वि प्रानब्रवं पुनः

kṛtaḥ kopastatastubhyamevaṃ hāniriyaṃ mune | tatastāpānvitaścāhaṃ tānvi prānabravaṃ punaḥ

“เพราะโทสะได้เกิดขึ้นในท่าน โอ้ มุนี ความสูญเสียนี้จึงบังเกิดเช่นนี้” แล้วข้าพเจ้าผู้เต็มไปด้วยความสำนึกผิด จึงกล่าวแก่พราหมณ์เหล่านั้นอีกครั้ง

कृतःdone, made
कृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु; क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) from कृ; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
कोपःanger
कोपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
ततःthereupon, then
ततः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; अपादान/क्रम (from that/thereupon)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार (manner adverb)
हानिःloss, harm
हानिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
इयम्this
इयम्:
Visheshana (Demonstrative qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम (thereafter)
तापान्वितःendowed with distress
तापान्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootताप (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अन्वि/अनु-इ धातु)
Formतत्पुरुष-समास; ‘अन्वित’ = क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
प्राणब्रवम्I spoke
प्राणब्रवम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद; उत्तमपुरुष, एकवचन; (I spoke)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/काल (again)

Hārīta

Listener: Nārada (addressed as ‘muni’ in the reported speech)

Scene: The speaker explains to the sage that anger caused the loss; then, burning with remorse, he returns to address the brāhmaṇas again—an image of contrition and attempted repair.

H
Hārīta
V
Viprāḥ (Brāhmaṇas)

FAQs

Anger causes spiritual and practical loss; repentance and reparation restore one’s dharmic path.

No tīrtha appears in this verse; it continues an ethical narrative.

No formal rite; it implies making amends through renewed, right speech and conduct toward brāhmaṇas.