Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

स्वधर्मादनपेतेषु भिक्षा याच्या च योगिना । भैक्षं यवान्नं तक्रं वा पयो यावकमेव वा

svadharmādanapeteṣu bhikṣā yācyā ca yoginā | bhaikṣaṃ yavānnaṃ takraṃ vā payo yāvakameva vā

โยคีพึงขอบิณฑบาตจากผู้ที่ไม่หลุดจากสวธรรมของตนเท่านั้น บิณฑบาตอาจเป็นอาหารข้าวบาร์เลย์ นมเปรี้ยวเจือ (บัตเตอร์มิลค์) น้ำนม หรือโจ๊กยาวกะเพียงอย่างเดียว

स्वधर्मात्from one’s own duty
स्वधर्मात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्वधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य धर्मः)
अनपेतॆषुamong those not fallen away
अनपेतॆषु:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअन + अपि/इ (धातु) + क्त (कृदन्त) → अनपेत (प्रातिपदिक-रूप)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्गः, सप्तमी (Locative/7th), बहुवचनम्; विशेषणम् (not deviated)
भिक्षाalms
भिक्षा:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम्
याच्याto be begged/asked for
याच्या:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeAdjective
Rootयाच् (धातु) + य (कृत्, भाव्य/gerundive)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), स्त्रीलिङ्गम्, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
योगिनाby the yogin
योगिना:
Kartr̥ (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचनम्
भैक्षम्alms-food
भैक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभैक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; (भिक्षासम्बन्धि)
यवान्नम्barley-food
यवान्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयव + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (यवस्य अन्नम्)
तक्रम्buttermilk
तक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक-अव्ययम् (disjunctive particle)
पयःmilk
पयः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्
यावकम्a kind of gruel (yāvaka)
यावकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयावक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचनम्
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पबोधक-अव्ययम् (disjunctive particle)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: A calm yogin with begging bowl stands at the threshold of a dhārmic house; the householder offers barley gruel or buttermilk with reverence; the yogin accepts without attachment.

FAQs

Purity of livelihood matters: the yogin’s sustenance should come from dharmic households and remain simple and restrained.

None; this is a conduct rule (ācāra) for yogic life.

A prescription about bhikṣā: beg only from those established in svadharma, and accept simple foods like barley, buttermilk, milk, or yāvaka.