Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता । अपरस्मिंस्ततो द्वारे स्था पिता परमेश्वरी

tato dīrghaṃ tapastaptvā mayānītātra toṣitā | aparasmiṃstato dvāre sthā pitā parameśvarī

ครั้นแล้วเมื่อบำเพ็ญตบะยาวนาน นางถูกข้านำมายังที่นี้และทรงพอพระทัย ต่อจากนั้น ณ ประตูอีกแห่งหนึ่ง พระปรเมศวรีผู้สูงสุดได้ถูกสถาปนาไว้

ततःthen, thereafter
ततः:
Adverbial (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक-अव्यय (then/from that)
दीर्घम्long, prolonged
दीर्घम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तपः इति)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तप्त्वाhaving performed (austerity)
तप्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त्वा-प्रत्ययान्त (अव्ययभाव/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
मयाby me
मया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ), एकवचन
आनीताbrought
आनीता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
तोषिताpleased, satisfied
तोषिता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सा’ इत्यर्थे
अपरस्मिन्in the other
अपरस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (द्वारे इति)
ततःthen
ततः:
Adverbial (क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then)
द्वारेat the gate
द्वारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
स्थाSthā (name/standing one)
स्था:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (पाठभेद/अस्पष्टता) सम्भाव्यं ‘स्था’ = ‘स्थितिः/स्थानम्’ अथवा ‘स्था’ इति नाम; वाक्ये देवी-विशेषणरूपेण
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परमेश्वरीthe Supreme Goddess
परमेश्वरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (परमा ईश्वरी)

Nārada

Tirtha: Brahmāṇḍa-dvāra and another dvāra within the kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pāṇḍava

Scene: A divine figure (speaker implied by ‘brought here by me’) leads the pleased Goddess after long tapas; a ceremonial installation at a gateway follows, with priests, kalasha, and protective banners.

A
Aparadvārakā Devī
P
Parameśvarī (Supreme Goddess)

FAQs

Austerity (tapas) and divine grace culminate in the Goddess taking a fixed abode for the welfare of devotees.

The dvāra (gateway) shrine where Parameśvarī/Aparadvārakā is स्थापित (installed) within this kṣetra.

The verse alludes to establishment (sthāpanā/pratiṣṭhā) of the Goddess at a gateway; later verses give the worship details.