Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी । नवमी चैत्रमासस्य कृष्णपक्षे भवेत्तु या

pūrvasminnagaradvāre sthāpitā dvāravāsinī | navamī caitramāsasya kṛṣṇapakṣe bhavettu yā

ณ ประตูทิศตะวันออกของนคร ได้สถาปนาเทวีทวารวาสินี ผู้สถิต ณ ประตู พิธีบำเพ็ญวัตรของพระนางตรงกับวันนวมิ ในกฤษณปักษ์แห่งเดือนไจตระ

पूर्वस्मिन्in the eastern
पूर्वस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (द्वारे इति)
नगरद्वारेat the city gate
नगरद्वारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनगर + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (नगरस्य द्वारम्)
स्थापिताinstalled, established
स्थापिता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था + अपि (धातु: स्थापयति इत्यर्थे causative √स्था)
Formकृदन्तः—क्त-प्रत्ययान्त (भूतकर्मणि/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘देवी’ इत्यर्थे
द्वारवासिनीthe gate-dwelling (goddess)
द्वारवासिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वार + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (द्वारे वासिनी)
नवमीthe ninth lunar day (Navamī)
नवमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनवमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तिथिवाचक-शब्दः
चैत्रमासस्यof the month of Caitra
चैत्रमासस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचैत्र + मास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (चैत्रः मासः)
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (कृष्णः पक्षः)
भवेत्should be, would occur
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तुindeed, but
तु:
Emphasis/Contrast (अवधारण/विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (but/indeed)
याwhich (she who)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

Nārada

Tirtha: Dvāravāsinī (Pūrva-nagara-dvāra)

Type: ghat

Listener: Pāṇḍava

Scene: At the eastern gate, a small but potent Devī shrine: Dvāravāsinī seated with weapons and boon-giving hand; devotees observe Navamī with lamps, red flowers, and a vrata thread, as dawn light enters from the east.

D
Dvāravāsinī Devī
C
Caitra (month)
K
Kṛṣṇapakṣa
N
Navamī

FAQs

Time (tithi) and place (dvāra/kṣetra) together shape dharmic practice—specific dates intensify the fruit of worship.

The eastern city-gate shrine where Dvāravāsinī Devī is established.

A vrata/observance connected to worship on Caitra month’s kṛṣṇa-pakṣa Navamī.