Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83

अनुस्वारो विसर्गश्च जिह्वामूलीय एव च । उपध्मानीय इत्येते जरायुजास्तथांडजाः

anusvāro visargaśca jihvāmūlīya eva ca | upadhmānīya ityete jarāyujāstathāṃḍajāḥ

อนุสวาระ วิสรรคะ ชิหวามูลียะ และอุปธมานียะ—เหล่านี้คือเครื่องหมายที่กล่าวไว้; และในที่นี้สัมพันธ์กับสัตว์ผู้เกิดจากครรภ์และผู้เกิดจากไข่

अनुस्वारःanusvāra (nasal sound)
अनुस्वारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुस्वार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
विसर्गःvisarga (aspiration)
विसर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
जिह्वामूलीयःjihvāmūlīya (guttural spirant)
जिह्वामूलीयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजिह्वा + मूल + ईय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जिह्वायाः मूलम् इति)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
उपध्मानीयःupadhmānīya (labial spirant)
उपध्मानीयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपध्मानीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
जरायुजाःborn from a womb (viviparous)
जरायुजाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजरायु + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जरायोः जायन्ते इति)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक अव्यय (adverb: likewise)
अण्डजाःegg-born (oviparous)
अण्डजाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअण्ड + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अण्डात् जायन्ते इति)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Scene: A sage-teacher points to sacred phonetic signs (anusvāra, visarga, jihvāmūlīya, upadhmānīya) appearing as luminous glyphs, while four classes of beings (womb-born, egg-born, etc.) arise in the background as a cosmic diagram.

A
Anusvāra
V
Visarga
J
Jihvāmūlīya
U
Upadhmānīya
J
Jarāyuja
A
Aṇḍaja

FAQs

Creation is explained through both sacred sound and living categories, suggesting that language and life participate in a single cosmic order.

No tīrtha is mentioned; the focus is on phonetic signs and birth-categories.

None; this is primarily explanatory/teaching material.