Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

परश्रियाभितप्यंते हीनां सवंति ये स्त्रियाम् । पंक्त्यर्थं ये न कुर्वंति दानयज्ञादिकाः क्रियाः

paraśriyābhitapyaṃte hīnāṃ savaṃti ye striyām | paṃktyarthaṃ ye na kurvaṃti dānayajñādikāḥ kriyāḥ

ผู้ใดเร่าร้อนด้วยริษยาต่อความรุ่งเรืองของผู้อื่น ผู้ใดให้กำเนิดบุตรกับสตรีต้องห้ามหรือชั้นต่ำ และผู้ใดไม่ประกอบทาน ยัญ และกิจกรรมธรรมเพื่อหน้าที่ร่วมแห่งหมู่ชน—ผู้นั้นถูกติเตียน

परof another
पर:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
श्रियाःof (another’s) wife/fortune
श्रियाः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अभितप्यन्तेare inflamed/tormented (with desire)
अभितप्यन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + अभि (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘अभितप्’ = ‘to burn/torment (oneself)’
हीनाम्deprived/lowly
हीनाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (स्त्रियाम्)
सवन्तिapproach/consort with
सवन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; पाठभेद/अर्थानुसार ‘सवति/सेवति’ इत्यपि सम्भवः
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
स्त्रियाम्a woman
स्त्रियाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘सवन्ति’ इति क्रियायाः कर्म
पङ्क्तिa line/row (of diners)
पङ्क्ति:
Purpose (Prayojana/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपङ्क्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/समासपूर्वपद-रूप (अर्थे ‘पङ्क्त्यर्थम्’ = ‘for the sake of a row/line (of diners)’ )
अर्थम्for the sake of
अर्थम्:
Purpose (Prayojana/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; प्रयोजनार्थ-द्वितीया
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
कुर्वन्तिdo; perform
कुर्वन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
दानcharity
दान:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद-रूप
यज्ञsacrifice
यज्ञ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, समासपूर्वपद-रूप
आदिकाःetc.; and similar
आदिकाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘क्रियाः’ इति विशेषणम्—‘and the like’
क्रियाःrites/acts
क्रियाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कुर्वन्ति’ इति क्रियायाः कर्म (वाक्ये कर्मत्वेऽपि प्रथमा-बहुवचनं, कर्तृवाच्य-प्रयोगे सामान्यः)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: Two contrasting figures: one person scorched by inner envy watching another’s prosperity; beside them, a communal line of pilgrims/brāhmaṇas awaiting charity and offerings, with the negligent person turning away from dāna-yajña.

FAQs

Envy and refusal to support dharmic works (dāna-yajña) degrade one’s character and social harmony.

No tīrtha is mentioned; the focus is on inner vice (envy) and outward dharmic support (charity, sacrifice).

Perform dāna and yajña (and similar dharmic acts) as part of one’s communal and religious responsibility.