Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 84

ददृशे तं च देवेशो विनतां प्रेक्ष्य पार्वतीम् । ततस्तां ज्वलनं प्राह नैतद्योग्यं त्वया कृतम्

dadṛśe taṃ ca deveśo vinatāṃ prekṣya pārvatīm | tatastāṃ jvalanaṃ prāha naitadyogyaṃ tvayā kṛtam

พระผู้เป็นใหญ่แห่งเหล่าเทพทอดพระเนตรเขา และเมื่อทรงเห็นพระนางปารวตีโน้มกายคารวะแล้ว จึงตรัสแก่วชลนะ (อัคนี) ว่า “การกระทำที่เจ้าทำนั้นไม่สมควรเลย”

ददृशेsaw
ददृशे:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपदम् (Ātmanepada)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
देवेशःthe Lord of gods
देवेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक; देव + ईश)
Formपुंलिङ्ग (masc.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
विनताम्bowed down
विनताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविनता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.)
प्रेक्ष्यhaving looked at
प्रेक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः (indeclinable verbal)
पार्वतीम्Pārvatī
पार्वतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.)
ततःthen
ततः:
Kāla/Hetu (Temporal/Causal/काल-हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), क्रम/हेतु (then/from that)
ताम्to her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (fem.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.)
ज्वलनम्Agni (fire)
ज्वलनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्वलन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masc.), द्वितीया (Acc. 2), एकवचन (sg.)
प्राहsaid
प्राह:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (sg.), परस्मैपदम् (Parasmaipada)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.)
योग्यम्proper/fit
योग्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.); विधेय-विशेषण (predicative adjective)
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीयपुरुष-सर्वनाम (2nd person pronoun), तृतीया (Instr. 3), एकवचन (sg.)
कृतम्done
कृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (neut.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. 1/2), एकवचन (sg.)

Śiva (Deveśa) addressing Agni (Jvalana)

Scene: Īśvara, seeing Pārvatī bowed/abased, turns with stern compassion and rebukes Jvalana (Agni) for an unfitting act; the court of gods watches in anxious stillness.

Ś
Śiva (Deveśa)
P
Pārvatī
A
Agni (Jvalana)

FAQs

Dharma includes reverent conduct in sacred spaces; even gods are accountable to propriety before Śiva.

No specific tīrtha is named; the focus is the sanctity of Śiva’s presence.

None; it is a moral correction by Śiva.