Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

ओंकारवक्त्रां गायत्रीं त्वामर्चंति द्विजोत्तमाः । ऊर्जितां बलदां पापि राजानः सुमहाबलाः

oṃkāravaktrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ | ūrjitāṃ baladāṃ pāpi rājānaḥ sumahābalāḥ

เหล่าทวิชผู้ประเสริฐบูชาพระองค์เป็นคายตรี ผู้มีโอṃการะเป็นพระพักตร์; และบรรดาพระราชาผู้มีกำลังยิ่ง บูชาพระองค์เป็นผู้ทรงเดช ผู้ประทานพละกำลัง ข้าแต่พระนางผู้ทำลายบาป

oṃkāra-vaktrāmwhose face is Oṃkāra
oṃkāra-vaktrām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootoṃkāra (प्रातिपदिक) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘ओंकारः वक्त्रं यस्याः’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, रूपतः तत्पुरुष
gāyatrīmGāyatrī (goddess/metre)
gāyatrīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
tvāmyou
tvām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सर्वनाम), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
arcantiworship
arcanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√arc (धातु; पूजायाम्)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
dvija-uttamāḥthe best of the twice-born (Brahmins)
dvija-uttamāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘द्विजेषु उत्तमाः’ इति सप्तमी-तत्पुरुष
ūrjitāmmighty
ūrjitām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootūrjitā (प्रातिपदिक; √ūrj/ūrjay? as adjective ‘strong’)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
baladāmgiver of strength
baladām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootbala (प्रातिपदिक) + dā (धातु; दाने) → dā (प्रातिपदिक ‘giver’)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘बलं ददाति’ इति उपपद-तत्पुरुष
pāpiO sin-destroying/ (lit.) O sinful one
pāpi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootpāpin (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; ‘पापिनि’ इत्यर्थे (vocative)
rājānaḥkings
rājānaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
su-mahā-balāḥvery mighty
su-mahā-balāḥ:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + mahā (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सुमहत् बलं येषाम्’ इति बहुव्रीह्यर्थे, रूपतः तत्पुरुष-श्रृङ्खला

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvarakhaṇḍa framing)

Tirtha: Gāyatrī (mantra-tīrtha concept)

Type: kshetra

Scene: Two worship-streams: dvijottamas adore Devī as Oṃ-faced Gāyatrī; mighty kings worship her as the powerful, strength-giving, sin-destroying Lady.

D
Devī
G
Gāyatrī
O
Oṃkāra
D
Dvijottama
R
Rājānaḥ

FAQs

Devī is approached according to one’s dharma: as Gāyatrī by the twice-born through mantra, and as strength-bestower by rulers through righteous power.

No specific tīrtha is mentioned; the verse emphasizes mantra identity (Gāyatrī/Oṃkāra) and devotional approach.

Arcana (worship) of Devī as Gāyatrī and reverence to Oṃkāra-centered mantra practice are implied.