Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

तदाव्रजच्चक्रमथो विलोक्य सर्वात्मना दैत्यवराः स्ववीर्यात् । नाशक्नुन्वारयितुं प्रचंडं दैवं यथा पूर्वमिवोपपन्नम्

tadāvrajaccakramatho vilokya sarvātmanā daityavarāḥ svavīryāt | nāśaknunvārayituṃ pracaṃḍaṃ daivaṃ yathā pūrvamivopapannam

เมื่อจักรนั้นพุ่งกรูเข้ามา เหล่าไทตยะผู้เป็นยอดนักรบต่างจ้องมองโดยอาศัยฤทธิ์เดชของตนทั้งสิ้น แต่ก็ไม่อาจสกัดกั้นพลังอันเกรี้ยวกราดแห่งลิขิตสวรรค์ได้ ดังที่เคยเป็นมาแล้วก่อนหน้านั้น

tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक adverb)
avrajatwent, moved forth
avrajat:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Rootā-√vraj (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
cakramthe discus
cakram:
Karta (Subject of avrajat)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
athothen, thereafter
atho:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootatha + u (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/then; discourse particle)
vilokyahaving seen
vilokya:
Pūrvakāla-kriyā
TypeIndeclinable
Rootvi-√lok (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): ‘विलोक्य’ = having seen
sarvātmanāwith all their might
sarvātmanā:
Karaṇa (adverbial instrument)
TypeIndeclinable
Rootsarva + ātman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव (instrumental sense adverb): ‘सर्वेण आत्मना’ = with whole being/with all effort
daityavarāḥthe best of the demons
daityavarāḥ:
Karta (Subject of nāśaknun)
TypeNoun
Rootdaitya + vara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय: ‘श्रेष्ठा दैत्याः’
svavīryātfrom their own prowess
svavīryāt:
Hetu/Apādāna (cause/source: from their own prowess)
TypeNoun
Rootsva + vīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘स्वस्य वीर्यम्’
nanot
na:
Pratiṣedha
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation)
aśaknunwere not able
aśaknun:
Kriyā (main verb)
TypeVerb
Root√śak (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; न + अशक्नुवन् (Vedic/epic variant)
vārayitumto ward off
vārayitum:
Karma (complement of ability)
TypeVerb
Root√vṛ (वारणे) (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): ‘वारयितुम्’ = to stop/ward off
pracaṇḍamfierce, violent
pracaṇḍam:
Viśeṣaṇa (of daivam)
TypeAdjective
Rootpracaṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
daivamfate, divine force
daivam:
Karma (Object of vārayitum)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yathāas, just as
yathā:
Upamā/Prakāra
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा/according as)
pūrvamformerly
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक adverb): formerly/before
ivaas if
iva:
Upamā
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय (उपमा)
upapannamthat had come to pass
upapannam:
Viśeṣaṇa (of daivam)
TypeAdjective
Rootupa-√pad (धातु) + क्त
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त: ‘उपपन्नम्’ = occurred/come to pass

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Scene: The Sudarśana rushes forward like fate itself; daitya champions stare, braced by pride, yet their defenses fail as inevitability closes in.

D
Daityas
C
Cakra
D
Daiva (destiny)

FAQs

Self-reliant pride cannot overcome daiva aligned with dharma; the Purāṇa frames moral order as ultimately victorious.

No holy site is mentioned in this verse.

None.