Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

संप्राप्य पुण्यसंभारैः प्राज्ञो वाराणसीं पुरीम् । न त्यजेत्सर्वभावेन महालाभैरपीरितः

saṃprāpya puṇyasaṃbhāraiḥ prājño vārāṇasīṃ purīm | na tyajetsarvabhāvena mahālābhairapīritaḥ

เมื่อได้บรรลุถึงนครวาราณสีด้วยกองบุญที่สั่งสมไว้ บัณฑิตไม่พึงละทิ้งด้วยใจทั้งปวง แม้ลาภโลกอันยิ่งใหญ่ก็อย่าให้ล่อลวงได้

संप्राप्यhaving attained
संप्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having attained’; उपसर्ग: सम्-, प्र-
पुण्यसंभारैःby stores of merit
पुण्यसंभारैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य + संभार (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे ‘pious accumulations’
प्राज्ञःa wise person
प्राज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वाराणसीम्Vārāṇasī
वाराणसीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुरीम्city
पुरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाराणसीम् इति विशेष्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (apposition)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
सर्वभावेनentirely, with all one’s heart
सर्वभावेन:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व + भाव (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभाव-समास; तृतीया-प्रयोगार्थे अव्ययवत् (adverbial: ‘with all one’s being/entirely’)
महालाभैःby great gains
महालाभैः:
Karana (Cause/Means/करण)
TypeNoun
Rootमहा + लाभ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (‘great gains’)
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-अव्यय (particle: ‘even/also’)
ईरितःpraised, urged (by)
ईरितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootईरित (कृदन्त; √ईर्/ईरय् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘praised/urged’

Skanda

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Muni (unnamed sage)

Scene: A didactic moment: the teaching that reaching Kāśī is due to amassed merit and that the wise do not abandon her even for great gains.

V
Vārāṇasī

FAQs

Kāśī is attained by great merit and should be valued above material advantage; spiritual opportunity outweighs worldly profit.

Vārāṇasī (Kāśī), praised as a uniquely meritorious city to reach and remain in.

No specific ritual is stated; the instruction is an ethical-spiritual resolve: do not forsake Kāśī even for major gains.