Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 53

महादेवि महाप्राज्ञे लीलावति गुणप्रिये । यथाशंसि तथा विप्रस्ततोपि गुणवत्तरः

mahādevi mahāprājñe līlāvati guṇapriye | yathāśaṃsi tathā viprastatopi guṇavattaraḥ

โอ้มหาเทวี โอลีลาวตีผู้ทรงปรีชาญาณ ผู้รักคุณธรรม ดังที่พระนางสรรเสริญ พราหมณ์ผู้นั้นก็เป็นเช่นนั้นจริง ยิ่งกว่านั้นยังเปี่ยมด้วยคุณความดีมากยิ่งกว่า

महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महती देवी), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
महाप्राज्ञेO very wise (lady)
महाप्राज्ञे:
Sambodhana (Address)
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महान् प्राज्ञः/प्राज्ञा), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; लीलावत्याः विशेषणम्
लीलावतिO Līlāvatī
लीलावति:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootलीलावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
गुणप्रियेO lover of virtues
गुणप्रिये:
Sambodhana (Address)
TypeAdjective
Rootगुण (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (गुणेषु प्रिया/गुणप्रिय), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; लीलावत्याः विशेषणम्
यथाas
यथा:
Sambandha (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (यथार्थक; as/just as)
अशंसिyou praise / commend
अशंसि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तथाso
तथा:
Sambandha (Correlative)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (तथार्थक; so/accordingly)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthan that / therefore
ततः:
Sambandha (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (तस्मात्/therefore/than that)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अवधारण; also/even)
गुणवत्तरःmore virtuous
गुणवत्तरः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootगुणवत् (प्रातिपदिक) + तर (तद्धित-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तरप्-प्रत्यय (comparative)

Divodāsa (as reported within Skanda’s narration)

Tirtha: काशी-क्षेत्र (सत्सङ्ग-भूमिः)

Type: kshetra

Listener: श्रवणसमाजः

Scene: दिवोदासः लीलावतीं ‘महादेवि’ इति सम्बोध्य ब्राह्मणस्य गुणाधिक्यं प्रतिपादयति; रानी शान्त-प्रसन्ना, करयोरञ्जलिः/श्रवणमुद्रा

D
Divodāsa
L
Līlāvatī
B
brāhmaṇa (dvija)

FAQs

Reverence for virtue and the virtuous is central to righteous kingship and household dharma.

Kāśī is the implied sacred milieu; the verse focuses on character rather than a named tīrtha.

None directly; it reinforces the value of honoring and esteeming the learned.