Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 89

तद्दक्षिणे महाकुंडं रुद्रावास इति स्मृतम् । तत्र रुद्रेशमभ्यर्च्य कोटिरुद्रफलं लभेत्

taddakṣiṇe mahākuṃḍaṃ rudrāvāsa iti smṛtam | tatra rudreśamabhyarcya koṭirudraphalaṃ labhet

ทางทิศใต้มีสระศักดิ์สิทธิ์ใหญ่ เรียกว่า “รุทราวาส” ณ ที่นั้น เมื่อบูชาพระรุทเรศะ ย่อมได้ผลบุญแห่งพิธีโกฏิรุทร

तत्of that/its
तत्:
Sambandha (Genitive sense/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे अव्यक्तम्; दाक्षिणे-विशेषणार्थे (that)
दक्षिणेon the south (side)
दक्षिणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; दिशावाचक
महाकुण्डम्the great pond/pit
महाकुण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महৎ कुण्डम्)
रुद्रावासःRudrāvāsa (abode of Rudra)
रुद्रावासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र + आवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य आवासः)
इतिthus
इति:
Sambandha (quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative)
स्मृतम्is called/known as
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (is called/remembered)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
रुद्रेशम्Rudreśa (Lord Rudra)
रुद्रेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरुद्र + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य ईशः)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootअभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-कृदन्त (gerund), क्रियाविशेषणम् (having worshipped)
कोटिरुद्रफलम्the fruit of the Koṭirudra (rite)
कोटिरुद्रफलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकोटि + रुद्र + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटिरुद्रस्य फलम् / कोटिरुद्र-यज्ञफलम्)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda

Tirtha: Rudrāvāsa Mahākuṇḍa

Type: kund

Listener: Pilgrims seeking high-yajña fruits in Kāśī

Scene: A broad stone-lined pond with steps (kuṇḍa) gleaming under morning light; a small Rudreśa shrine at the edge; pilgrims offer water, flowers, and lamps reflected on the surface.

R
Rudrāvāsa (Mahākuṇḍa)
R
Rudreśa
K
Koṭirudra

FAQs

Kāśī concentrates ritual power: a single act of worship at the right tīrtha can equal vast formal rites.

The Mahākuṇḍa named Rudrāvāsa, and the shrine of Rudreśa at that place.

Worship (abhyarcana) of Rudreśa at Rudrāvāsa to obtain Koṭirudra-level merit.