Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

तं स्तंभं समलंकृत्य नरस्तत्पदमाप्नुयात् । तत्रैव तीर्थं परमं कपालेश समीपतः

taṃ staṃbhaṃ samalaṃkṛtya narastatpadamāpnuyāt | tatraiva tīrthaṃ paramaṃ kapāleśa samīpataḥ

เมื่อประดับตกแต่งเสานั้นโดยสมควรแล้ว บุคคลย่อมบรรลุถึงบทธรรมอันสูงสุด ณ ที่นั้นเองมีตีรถะอันประเสริฐยิ่ง อยู่ใกล้กปาเลศะ

तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; निर्देश-विशेषण
स्तंभम्pillar
स्तंभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समलंकृत्यhaving adorned
समलंकृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअलंकृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund) उपसर्गः ‘सम्-’; ‘having adorned’
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
आप्नुयात्would attain/should attain
आप्नुयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed/just
एव:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage spot
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमारूपेण (nominal clause)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तीर्थस्य विशेषणम्
कपालेशKapāleśa
कपालेश:
Sambandha/Reference (सम्बन्ध/निर्देश)
TypeNoun
Rootकपाल + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुष-समासान्त; अत्र सम्बोधन/निर्देशरूपेण (proper name)
समीपतःnear (to)
समीपतः:
Adhikarana (Proximity/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमीपतः (अव्यय; from समीप)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: near/by)

Skanda

Tirtha: Paramam tīrtham near Kapāleśa (within Mahāśmaśāna vicinity)

Type: ghat

Scene: Devotees garland a tall pillar with marigolds and bilva; lamps are placed at its base. In the background, a small shrine of Kapāleśa and a nearby water-spot (tīrtha) are visible, suggesting a compact sacred circuit leading to parama-pada.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
M
Mahāśmaśāna-stambha
K
Kapāleśa
Ś
Śiva

FAQs

Devotional service to Kāśī’s sacred emblems is presented as a direct cause for attaining the highest spiritual station.

The Mahāśmaśāna pillar and the supreme tīrtha located near Kapāleśa.

Samalaṅkāra—decorating/adorn­ing the sacred pillar (a form of pūjā/upacāra).