Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

सर्वेभ्यो दुष्टसत्त्वेभ्यो यतो रक्षेदहर्निशम् । रक्षत्येषा ततः प्रोक्ता विभूतिर्भूतिकृद्यतः

sarvebhyo duṣṭasattvebhyo yato rakṣedaharniśam | rakṣatyeṣā tataḥ proktā vibhūtirbhūtikṛdyataḥ

เพราะวิภูตินี้คุ้มครองทั้งกลางวันและกลางคืนจากสรรพสัตว์ชั่วร้ายทั้งปวง และเป็นผู้ปกปักรักษาเอง จึงเรียกว่า “วิภูติ” เพราะเป็นผู้ประทานความผาสุกและสิริมงคล

सर्वेभ्यःfrom all
सर्वेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeAdjective
Rootसर्व (सर्व सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन
दुष्टसत्त्वेभ्यःfrom wicked beings
दुष्टसत्त्वेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootदुष्ट (दुष् धातु, क्त) + सत्त्व (सत्त्व प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), बहुवचन; समासः—दुष्ट-सत्त्व (दुष्टानि सत्त्वानि)
यतःbecause / since
यतः:
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (causal adverb: because/wherefrom)
रक्षेत्would protect / should protect
रक्षेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहर्निशम्day and night
अहर्निशम्:
TypeIndeclinable
Rootअहन् (अहन् प्रातिपदिक) + निशा (निशा प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययीभाववत् (adverbial dvandva used as indeclinable): द्वन्द्व—अहः+निशम्
रक्षतिprotects
रक्षति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एषाthis (she/this thing)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ततःtherefore
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतस्मात्-अर्थे अव्यय (therefore/from that)
प्रोक्ताis called / has been said
प्रोक्ता:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु), क्त-प्रत्यय; प्रॊक्त (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि/भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
विभूतिःvibhūti (sacred ash)
विभूतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभूति (वि + भू धातु, क्तिन्-प्रत्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
भूतिकृत्bestower of prosperity
भूतिकृत्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभूति (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ धातु, कृत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—भूति-कृत् (भूतिं करोति)
यतःbecause
यतः:
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formहेतुवाचक-अव्यय (because)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa context, typically Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: Personified Vibhūti as a pale, radiant protective presence standing beside a devotee, forming a vigilant guard through day and night; shadowy ‘duṣṭa-sattvas’ kept at bay.

V
Vibhūti (sacred ash)

FAQs

Sacred ash is not mere symbol; it is a dhārmic safeguard and a sign of Śaiva refuge that yields auspiciousness.

Within Kāśī’s tīrtha-cycle, the teaching supports the wider Piśācamocana-tīrtha narrative by explaining protective means like vibhūti.

Keeping vibhūti upon oneself as continual protection (aharniśam), implying regular application.