Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 87

वारितो गणराजः स मा कार्षीः साहसं त्विति । ततस्तमपहायाशु वीरभद्रो गणोत्तमः

vārito gaṇarājaḥ sa mā kārṣīḥ sāhasaṃ tviti | tatastamapahāyāśu vīrabhadro gaṇottamaḥ

วาจาจากฟากฟ้าห้ามราชาแห่งคณะคณาไว้ว่า “อย่ากระทำการหุนหัน” แล้ววีรภัทร ผู้ประเสริฐในหมู่คณะคณา ก็ละเขาเสียโดยพลันและก้าวต่อไป

वारितःrestrained, stopped
वारितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवारय् (धातु, णिच्) → वारित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गण-राजःthe king of the Gaṇas
गण-राजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गणानां राजा), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (prohibitive particle)
कार्षीःyou should do
कार्षीः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative) निषेधार्थे ‘मा’ सह; मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
साहसम्rash act, violence
साहसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसाहस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्व्you
त्व्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootत्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सम्बोधनार्थे/उक्त्यनुसारे)
इतिthus
इति:
Vakyartha (Quotation marker/उक्ति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-बोधक अव्यय (quotative)
ततःthen
ततः:
Desha-Kala (Temporal/स्थान-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/कालार्थे (then/from there)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अपहायhaving left/abandoned
अपहाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअप + हा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘अपहाय’ = त्यक्त्वा
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गण-उत्तमःthe best of the Gaṇas
गण-उत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् उत्तमः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Frame-audience of sages

Scene: A disembodied sky-voice stops the Gaṇa-king mid-attack; the Gaṇa-king lowers his aggression, while Vīrabhadra swiftly departs to confront Dakṣa.

G
Gaṇarāja
V
Vīrabhadra
Ā
Ākāśavāṇī (implied)

FAQs

Dharma includes restraint; even rightful strength must heed higher command and avoid sāhasa (reckless excess).

Kāśī, where divine order is shown to govern even the mightiest beings.

None; the verse emphasizes ethical restraint rather than ritual.