Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

गदिनाऽथ गदा तूर्णं दैत्येंद्रगिरिरेणुकृत् । ततः प्रहतवान्वीरो भुशुंड्या तं गदाधरम्

gadinā'tha gadā tūrṇaṃ daityeṃdragirireṇukṛt | tataḥ prahatavānvīro bhuśuṃḍyā taṃ gadādharam

แล้วกระบองของผู้ถือกระบองก็เหวี่ยงฉับไว ก่อฝุ่นฟุ้งดุจภูเขาที่ราชาไทตยะขว้างมา; ครั้นแล้ววีรบุรุษก็ฟาดผู้นั้นผู้เป็นคทาธรด้วยอาวุธภูศุณฑี

गदिनाःthe mace-bearer
गदिनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगदिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
गदाthe mace
गदा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: quickly)
दैत्येन्द्रगिरिरेणुकृत्(mace) that raised dust like a Daitya-king mountain
दैत्येन्द्रगिरिरेणुकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदैत्येन्द्र (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक) + रेणु (प्रातिपदिक) + कृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (दैत्येन्द्रस्य गिरिः इव; तस्य रेणुं करोति/उत्पादयति इति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (गदा-विशेषण)
ततःthereupon
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (thereupon)
प्रहतवान्struck, smote
प्रहतवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-हन् (धातु)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Perfective past active participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भुशुण्ड्याwith the bhuśuṇḍī (weapon)
भुशुण्ड्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुशुण्डी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
तम्him
तम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गदाधरम्the mace-bearer
गदाधरम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (गदां धरति), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तम् इति विशेष्य

Narrator (Kāśīkhaṇḍa narration traditionally Skanda → Agastya)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Scene: A mace swings with such force it raises a dust-cloud like a mountain flung by a Daitya king; Vīrabhadra counters, striking the mace-bearer with his bhuśuṇḍī.

G
Gadādhara (Viṣṇu)
G
Gadā
B
Bhuśuṇḍī
D
Daitya

FAQs

Purāṇic battle scenes dramatize the clash of cosmic powers to reveal that arrogance around ritual and authority culminates in upheaval and correction.

The Kāśīkhaṇḍa context ultimately glorifies Kāśī, though this verse itself remains within the Dakṣa-yajña combat narrative.

None.