Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

तादृग्विधाय यत्पत्ये मया दत्ताज्ञबुद्धिना । यदहं तं समाज्ञास्यमीश्वरोसौ निरीश्वरः

tādṛgvidhāya yatpatye mayā dattājñabuddhinā | yadahaṃ taṃ samājñāsyamīśvarosau nirīśvaraḥ

“เพราะด้วยปัญญาอันเขลา เราจึงยกเจ้าให้แก่สามีเช่นนั้น และยังหลงคิดว่าจะสั่งเขาได้—แท้จริงเขาคือพระอีศวร ส่วนเรามิได้เป็นผู้เป็นใหญ่เลย”

तादृक्such
तादृक्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतादृश्/तादृक् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (विधाय इत्यस्य कर्म)
विधायhaving done/arranged
विधाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपदी; ‘having done/arranged’
यत्which
यत्:
Sambandha (Relational/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-विशेषण (पत्ये इत्यनेन)
पत्येto the husband
पत्ये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
दत्तgiven
दत्त:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘given’ (यत् इत्यस्य विशेषण)
अज्ञबुद्धिनाwith ignorant understanding
अज्ञबुद्धिना:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootअज्ञबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः अज्ञ + बुद्धि (कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः: ‘ignorant intellect’); साधन/हेतु-भावे
यत्since/that
यत्:
Sambandha (Clause link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयत्-सम्बन्धे (relative particle introducing clause)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
समाज्ञास्यम्I shall recognize/understand
समाज्ञास्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआज्ञा (धातु: आज्ञा/ज्ञा with ā- prefix)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदी
ईश्वरःlord
ईश्वरः:
Karta (Predicate nominal/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
असौthat one (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
निरीश्वरःlordless/not a lord
निरीश्वरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (असौ इत्यस्य)

Dakṣa

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Satī

Scene: Dakṣa speaks with downcast eyes, acknowledging his ignorance and the folly of trying to command Śiva; Satī listens, steady and dignified; the space feels like a moral courtroom within the heart.

D
Dakṣa
Ī
Īśvara (Śiva implied)

FAQs

Ego collapses before Īśvara—recognizing the Supreme Lord is the beginning of right understanding.

The broader setting is Kāśī’s sacred narrative, but this verse itself is theological and does not name a tīrtha.

None explicitly; it is a confession of mistaken attitude toward the Divine.