Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 5

एकदा तद्गुरुः प्राह प्रावृट्काले समागते । कुरूटजं मदर्थं त्वं यथा प्रावृण्न बाधते

ekadā tadguruḥ prāha prāvṛṭkāle samāgate | kurūṭajaṃ madarthaṃ tvaṃ yathā prāvṛṇna bādhate

ครั้งหนึ่งเมื่อฤดูฝนมาถึง อาจารย์ของเขากล่าวว่า: “เพื่อเรา เจ้าจงสร้างกระท่อมหนึ่ง ให้เป็นเช่นที่ฝนไม่อาจรบกวนได้”

एकदाonce
एकदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootएकदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण)
तत्that (his)
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (गुरुः)
गुरुःteacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + अह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
प्रावृट्कालेin the rainy season
प्रावृट्काले:
Adhikarana (Time-location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रावृट् + काल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (प्रावृटः कालः)
समागतेwhen (it) had arrived
समागते:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + गम् (धातु) → समागत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (प्रावृट्काले समागते)
कुरूटजम्a hut/cottage (kurūṭaja)
कुरूटजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुरूटज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
मदर्थम्for my sake
मदर्थम्:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeIndeclinable
Rootमद् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः (मम अर्थाय)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
यथाso that, in such a way that
यथा:
Sambandha (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उपमान/प्रकारवाचक)
प्रावृट्the rainy season/rains
प्रावृट्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रावृट् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृसमाना (बाधते इत्यस्य)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध-निपात)
बाधतेtroubles, harms
बाधते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Śiva (Devadeva) (continuing narration)

G
Guru (teacher)
V
Viśvakarman (implied)
P
Prāvṛṭ (monsoon)

FAQs

Skill is sanctified through service: craftsmanship is framed as an offering to the guru and a practice of dharma.

None directly; it is part of the origin narrative leading toward the Viśvakarmeśvara liṅga’s māhātmya in Kāśī.

No formal rite; a practical dharmic duty is prescribed—constructing a shelter as guru-sevā.