Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 51

माभूच्छापो मुनेः काश्यां निर्वाणप्रतिबंधकः । इत्यनुक्रोशतो देवस्तस्य प्रत्यक्षतां गतः

mābhūcchāpo muneḥ kāśyāṃ nirvāṇapratibaṃdhakaḥ | ityanukrośato devastasya pratyakṣatāṃ gataḥ

“อย่าให้คำสาปของฤๅษีเป็นเครื่องกีดขวางนิพพานในกาศีเลย” ด้วยความเมตตานั้นเอง พระผู้เป็นเจ้าจึงเสด็จปรากฏต่อหน้าเขาโดยตรง

माmay not
मा:
Sambandha (Prohibition/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (prohibitive particle)
अभूत्be (happen)
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; मा-योगे निषेधार्थः
शापःcurse
शापः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
निर्वाण-प्रतिबन्धकःan obstacle to liberation
निर्वाण-प्रतिबन्धकः:
Karta (Subject-Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक) + प्रतिबन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (शापः); समासः—तत्पुरुष (निर्वाणस्य प्रतिबन्धकः)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
अनुक्रोशतःout of compassion
अनुक्रोशतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअनुक्रोश (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb): 'out of compassion'
देवःthe Lord (god)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
प्रत्यक्षताम्visibility, direct presence
प्रत्यक्षताम्:
Karma (Goal/Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रत्यक्षता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गतःwent, attained
गतः:
Kriya (Resultant state/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

Skanda (narration; the Lord’s intent expressed)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Primary interlocutors of Kāśīkhaṇḍa frame

Scene: Śiva, moved by compassion, manifests before the sage with the resolve that no curse should obstruct liberation in Kāśī; the atmosphere shifts from threat to serene assurance.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
Ś
Śiva (Deva)
S
Sage (muni)
N
Nirvāṇa (liberation)

FAQs

Kāśī’s mokṣa-bestowing power is divinely protected; compassion overrides wrath to preserve liberation.

Kāśī, explicitly praised as a place where liberation must not be impeded.

None; the verse states a theological safeguard: Kāśī’s nirvāṇa-path is preserved.