Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

मृकंडस्य मुनेस्तीर्थं तद्याम्यामतिनिर्मलम । तत्र स्नानेन मर्त्यानां नापायमरणं क्वचित्

mṛkaṃḍasya munestīrthaṃ tadyāmyāmatinirmalama | tatra snānena martyānāṃ nāpāyamaraṇaṃ kvacit

ทางทิศใต้มีทิรถะของฤๅษีมฤกัณฑะ อันบริสุทธิ์ยิ่งนัก ผู้ใดอาบน้ำศักดิ์สิทธิ์ ณ ที่นั้น ย่อมไม่ประสบมรณะอัปมงคลหรือภัยพิบัติเลย

मृकण्डस्यof Mṛkaṇḍa
मृकण्डस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृकण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
तीर्थम्a sacred ford/place of pilgrimage
तीर्थम्:
Karma/Predicate nominal (Object or complement/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (demonstrative)
याम्यम्southern / belonging to Yama
याम्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
अतिनिर्मलम्very pure
अतिनिर्मलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; 'अति' उपपद-पूर्वक (very)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
स्नानेनby bathing
स्नानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental)
मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अपायमरणम्death that is a calamity / untimely death
अपायमरणम्:
Karma/Predicate nominal (Object or complement/कर्म)
TypeNoun
Rootअपाय (प्रातिपदिक) + मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अपायस्य मरणम्)
क्वचित्ever / anywhere
क्वचित्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/देशवाचक (indefinite adverb: at any time/anywhere)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Mṛkaṇḍu-tīrtha

Type: ghat

Scene: A serene southern Kāśī riverbank: a small tīrtha-spot marked by a simple shrine or liṅga, with a sage-associated emblem; pilgrims bathe with folded hands as the Gaṅgā glows at dawn.

M
Mṛkaṇḍa
K
Kāśī (implied)

FAQs

Kāśī’s tīrthas protect devotees: sincere bathing at a praised ford is said to avert inauspicious, calamity-filled death.

Mṛkaṇḍa-muni’s tīrtha, described as located to the south (yāmyā) within the Kāśī sacred landscape.

Snāna (ritual bathing) at the tīrtha.