Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17

आदित्यकेशवं नाम तदग्रे तीर्थमुत्तमम् । कृताभिषेकस्तत्रापि लभेत्स्वर्गाभिषेचनम्

ādityakeśavaṃ nāma tadagre tīrthamuttamam | kṛtābhiṣekastatrāpi labhetsvargābhiṣecanam

ถัดไปมีตีรถะอันประเสริฐชื่อ อาทิตยะ-เกศวะ ผู้ใดประกอบอภิเษกที่นั่น ย่อมได้รับอภิเษกในสวรรค์

आदित्यकेशवम्Āditya-Keśava (name)
आदित्यकेशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्यकेशव (प्रातिपदिक; आदित्य + केशव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व-समासः (आदित्यश्च केशवश्च) नामरूपेण
नामnamed/called
नाम:
Avyaya (Apposition marker/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय (quotative/नामार्थक-निपातः: ‘called/named’)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तीर्थम् इति विशेषणम् (‘that’)
अग्रेin front/ahead
अग्रे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘अग्रे’ = in front/ahead
तीर्थम्a tīrtha
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तीर्थम् इति विशेषणम्
कृताभिषेकःone who has performed ablution/rite
कृताभिषेकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृताभिषेक (प्रातिपदिक; कृत + अभिषेक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past passive participle) ‘कृतः अभिषेकः येन सः/यः’—कर्मधारय/तत्पुरुष-आधारः; कर्तरि प्रयोगः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
अपिalso/even
अपि:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (also/even)
लभेत्would obtain
लभेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
स्वर्गाभिषेचनम्heavenly consecration/ablution (in heaven)
स्वर्गाभिषेचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वर्गाभिषेचन (प्रातिपदिक; स्वर्ग + अभिषेचन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्वर्गे अभिषेचनम्/स्वर्गस्य अभिषेचनम्’ इत्यर्थे तत्पुरुषः

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Āditya-Keśava-tīrtha

Type: ghat

Scene: At dawn, the sun rises over the Ganga; a pilgrim performs ablution at Āditya-Keśava-tīrtha while offering arghya; above, a radiant solar disc merges iconographically with Keśava’s presence, suggesting a ‘heavenly coronation/abhiṣeka’.

Ā
Āditya-Keśava
S
Svarga
K
Kāśī (Varanasi)

FAQs

Ritual consecration performed at a sanctified locus is said to elevate one’s destiny, reflecting the Purāṇic link between tīrtha and higher worlds.

Āditya-Keśava-tīrtha in Kāśī.

Abhiṣeka—ritual bathing/ablution performed at the tīrtha.