Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

राज्ययोग्यो भवत्येष महालक्षणलक्षितः । पुनस्तत्रैव नेतव्यो योगिन्यस्त्वविलंबितम्

rājyayogyo bhavatyeṣa mahālakṣaṇalakṣitaḥ | punastatraiva netavyo yoginyastvavilaṃbitam

“ผู้นี้สมควรแก่ราชสมบัติ มีมหาลักษณะอันเป็นมงคลประดับอยู่ ดังนั้น โอ้โยคินีทั้งหลาย จงพาเขากลับไปที่นั่นโดยพลัน อย่าชักช้า”

राज्ययोग्यःfit for kingship
राज्ययोग्यः:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज्य (प्रातिपदिक) + योग्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (‘for kingship’ + ‘fit’)
भवतिis/becomes
भवति:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
एषःthis (one)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशवाचक (this)
महालक्षणलक्षितःmarked by great signs
महालक्षणलक्षितः:
Viśeṣaṇa (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक) + लक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √लक्ष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (‘by great marks’ + ‘marked/characterized’); क्त-प्रत्ययान्त
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (Locative adverb/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थ (just/indeed)
नेतव्यःshould be taken/led
नेतव्यः:
Vidhi (Obligatory predicate/विधेय)
TypeAdjective
Root√नी (धातु)
Formभविष्यत्कृदन्त (तव्यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (to be led/should be taken)
योगिन्यःthe yoginīs
योगिन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष/विरोधार्थक (particle: but/indeed)
अविलम्बितम्without delay
अविलम्बितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअ (नञ्) + विलम्बित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √लम्ब् caus./√विलम्ब्)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन रूपेण प्रयुक्तम् (adverbial accusative): ‘without delay’

Skanda (narration; directive voiced within the Mātṛ/Yoginī assembly)

Y
Yoginīs
M
Mātṛgaṇa
T
the child destined for kingship

FAQs

Auspicious signs and divine sanction indicate dharmic responsibility—power (rājya) is presented as a destiny to be guided by sacred authority.

The narrative moves toward a specific śakti-pīṭha-like locus in Kāśī (later named Pañcamudrā), portrayed as a decisive place for siddhi and destiny.

No formal rite; the instruction is immediate relocation to the sacred locus, implying the importance of being brought to the right pīṭha.