Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

तदाश्चर्यं समालोक्य स वशिष्ठस्तपोधनः । केदारमेव लिंगेषु बह्वमंस्त सुनिश्चितम्

tadāścaryaṃ samālokya sa vaśiṣṭhastapodhanaḥ | kedārameva liṃgeṣu bahvamaṃsta suniścitam

ครั้นเห็นอัศจรรย์นั้น วสิษฐะผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ จึงมั่นใจแน่วแน่ว่า ในบรรดาศิวลึงคะทั้งหลาย เกดาระนั้นยิ่งใหญ่สูงสุดโดยแท้

तदाthen
तदा:
Kriya-viseshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
आश्चर्यम्wonder; marvel
आश्चर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समालोक्यhaving seen
समालोक्य:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeVerb
Rootसम् + आ + लोक् (धातु) + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having observed'
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वशिष्ठःVasiṣṭha
वशिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (apposition to सः)
तपोधनःone whose wealth is austerity (great ascetic)
तपोधनः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यस्य धनं तपः सः) विशेषणरूपेण वशिष्ठस्य
केदारम्Kedāra
केदारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवindeed; only
एव:
Sambandha (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis: 'only/indeed')
लिङ्गेषुamong the liṅgas
लिङ्गेषु:
Adhikarana (Location/among)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
बहुgreat; very (much)
बहु:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (केदारम्)
अमंस्तthought/considered
अमंस्त:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (अमन्यत) वैदिक/पुराणिक रूप-लोपः
सुनिश्चितम्firmly ascertained; certainly
सुनिश्चितम्:
Kriya-viseshana (Manner/qualification of thought)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + निश्चित (कृदन्त; नि + चि/चित्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त 'ascertained'; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे/विशेषणम् (मतिः)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣi-audience

Scene: Vasiṣṭha stands with folded hands, eyes bright with certainty, as the miraculous vimāna episode fades into the sky. Behind him, the Kedāra liṅga is envisioned as towering and radiant among countless liṅgas.

V
Vasiṣṭha
K
Kedāra
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Direct encounter with sacred power leads to niścaya (firm faith) in the supreme sanctity of a tīrtha.

Kedāra (Kedāreśvara) is explicitly exalted among Śiva’s liṅgas.

No explicit ritual; it establishes theological hierarchy—Kedāra’s exceptional status for devotion and pilgrimage.