Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 71

तावद्धमंति संसारे देवा मर्त्या महोरगाः । गौरि यावन्न पश्यंति काश्यां लिंगं त्रिलोचनम्

tāvaddhamaṃti saṃsāre devā martyā mahoragāḥ | gauri yāvanna paśyaṃti kāśyāṃ liṃgaṃ trilocanam

โอ้ พระนางคุรี ตราบใดที่ยังไม่เห็นลึงค์ของพระผู้มีเนตรสาม ณ กาศี เหล่าเทวดา มนุษย์ และนาคใหญ่ย่อมเร่ร่อนตรากตรำอยู่ในสังสารวัฏ

तावत्so long
तावत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/कालवाचक-अव्यय (until/so long)
धमन्तिblow/struggle (lit. blow)
धमन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√ध्मा (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
संसारेin worldly existence
संसारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
महोरगाःgreat serpents
महोरगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः—‘महान्तः उरगाः’
गौरिO Gaurī
गौरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
यावत्until
यावत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formसीमावाचक-अव्यय (as long as/until)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
पश्यन्तिsee
पश्यन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिलोचनम्three-eyed (Trilocana)
त्रिलोचनम्:
Karma (Object-complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-प्रायः—‘त्रीणि लोचनानि यस्य’ (epithet)

Skanda

Tirtha: Trilocana-liṅga (Kāśī)

Type: temple

Listener: Devī (Gaurī)

Scene: Beings of three realms—devas, humans, and nāgas—approach a Kāśī shrine and behold the Trilocana liṅga; their fatigue of saṃsāra dissolves into stillness.

G
Gaurī (Pārvatī)
Ś
Śiva (Trilocana)
K
Kāśī
D
Devas
M
Mortals
N
Nāgas

FAQs

Liberation begins with Śiva-darśana; without it, beings remain bound to saṃsāra despite their status.

Kāśī (Vārāṇasī), specifically the presence of the Trilocana-liṅga.

The core emphasis is darśana (beholding) of the liṅga in Kāśī.