Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

प्रिये चतुर्दशैतानि श्रियोहेतूनि सुंदरि । एतेषां समवायोयं मुक्तिक्षेत्रमिहेरितम्

priye caturdaśaitāni śriyohetūni suṃdari | eteṣāṃ samavāyoyaṃ muktikṣetramiheritam

โอ้ที่รัก โอ้ผู้เลอโฉม—ทั้งสิบสี่นี้เป็นเหตุแห่งศรีและความรุ่งเรือง. การรวมกันของสิ่งเหล่านี้เองที่ประกาศไว้ ณ ที่นี้ว่าเป็น “เกษตรแห่งโมกษะ”.

प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन; संबोधन-प्रयोगः
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याविशेषणम्; एतानि इति विशेष्यस्य संख्या
एतानिthese
एतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनाम
श्रियःof prosperity / fortune
श्रियः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; हेतूनि इति सह सम्बन्धः
हेतूनिcauses
हेतूनि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
सुन्दरिO beautiful one
सुन्दरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, संबोधन (8), एकवचन
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सर्वनाम
समवायःcombination / conjunction
समवायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमवाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
मुक्तिक्षेत्रम्the field/region of liberation
मुक्तिक्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति + क्षेत्र (प्रातिपदिकौ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः क्षेत्रम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
ईरितम्has been declared / stated
ईरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Root√ईर् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त, past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः

Skanda

Tirtha: Muktikṣetra Kāśī (Avimukta) as the samavāya of fourteen liṅgas

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Śiva instructs Pārvatī, gesturing to a mandala-like map of Kāśī with fourteen luminous liṅga-nodes whose combined radiance forms the ‘mukti-kṣetra’.

F
Fourteen principal Liṅgas
M
Mukti-kṣetra (Kāśī/Avimukta)

FAQs

Kāśī’s liberating power is not abstract: it is embodied in a network of sacred Śiva-liṅgas whose united sanctity makes the city a mukti-kṣetra.

Kāśī/Avimukta, defined as the ‘mukti-kṣetra’ through the collective presence of fourteen principal liṅgas.

No direct prescription; it provides the doctrinal basis for undertaking darśana and worship of the fourteen liṅgas as a unified pilgrimage.