Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

यद्दृश्यं यददृश्यं च स्थूलसूक्ष्मस्वरूपतः । तत्र त्वं शक्तिरूपेण किंचिन्न त्वदृते क्वचित्

yaddṛśyaṃ yadadṛśyaṃ ca sthūlasūkṣmasvarūpataḥ | tatra tvaṃ śaktirūpeṇa kiṃcinna tvadṛte kvacit

สิ่งใดที่เห็นได้และสิ่งใดที่มองไม่เห็น ไม่ว่าจะหยาบหรือละเอียด ณ ที่นั้นพระองค์ทรงสถิตเป็นศักติ ไม่มีสิ่งใด ณ ที่ใด เวลาใด ที่ดำรงอยู่ได้โดยปราศจากพระองค์

यत्whatever
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
दृश्यम्visible
दृश्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृश्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दृश् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-प्रत्ययान्त (to be seen/visible)
यत्whatever
यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक
अदृश्यम्invisible
अदृश्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअदृश्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दृश् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-पूर्वक (invisible)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
स्थूल-सूक्ष्म-स्वरूपतःas (having) gross and subtle forms
स्थूल-सूक्ष्म-स्वरूपतः:
Hetu/Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootस्थूल (प्रातिपदिक) + सूक्ष्म (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'स्वरूपतः'; समासः—द्वन्द्वः (स्थूल-सूक्ष्म) ततः तत्पुरुष-सम्बन्धः (स्थूलसूक्ष्मयोः स्वरूपम्)
तत्रthere/in that (all)
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
शक्ति-रूपेणin the form of power (śakti)
शक्ति-रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शक्तेः रूपम्)
किञ्चित्anything (at all)
किञ्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चितार्थक (something/anything)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेधार्थक (negation particle)
त्वद्-ऋतेwithout you/except you
त्वद्-ऋते:
Apadana (Exclusion/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ऋते (अव्यय)
Formअव्यय-योगे पञ्चमी-अर्थः; 'ऋते' = वर्जने (except/without); त्वद्-शब्दः षष्ठी/पञ्चमी-अर्थे अव्यययोगे
क्वचित्anywhere/ever
क्वचित्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्यय; देश/कालवाचक (anywhere/ever)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A cosmic overlay: the visible city of Kāśī and the invisible subtle realm (nāḍīs, mantras, tattvas) shown simultaneously, both suffused by Devī as luminous energy threads connecting all beings.

Ś
Śakti

FAQs

It teaches radical divine immanence: all phenomena, gross and subtle, are expressions of Devī’s Śakti.

Kāśī is the narrative setting; the verse supports the Mahātmya idea that the sacred city is pervaded by the one Power.

None; it is a contemplative assertion suitable for meditation and devotional remembrance.