Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

विकट द्विजसंज्ञस्य गणेशस्य समीपतः । दृष्ट्वा सूक्ष्मेश्वरं लिंगं गतिं सूक्ष्मामवाप्नुयात्

vikaṭa dvijasaṃjñasya gaṇeśasya samīpataḥ | dṛṣṭvā sūkṣmeśvaraṃ liṃgaṃ gatiṃ sūkṣmāmavāpnuyāt

ใกล้พระคเณศผู้มีนามว่า วิกฏะ (และเรียกว่า ทวิชะ) ผู้ใดได้เห็นลึงค์ของสูักษเมศวร ผู้นั้นย่อมบรรลุคติอันละเอียดและสูงส่ง คือปลายทางจิตวิญญาณอันประณีต

विकटVikaṭa (name)
विकट:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootविकट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अत्र स्थान/तीर्थ-नामरूपेण (सम्बोधन/शीर्षकवत्)
द्विजसंज्ञस्यof (one) named ‘Dvija’
द्विजसंज्ञस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्विजसंज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्विज + संज्ञ (षष्ठी-तत्पुरुषः)
गणेशस्यof Gaṇeśa
गणेशस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगणेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—गण + ईश (षष्ठी-तत्पुरुषः)
समीपतःnear, in the vicinity
समीपतः:
Adverbial (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootसमीप (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘समीपतः’ = समीपात्/समीपे
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्यय-भाव), पूर्वकालिक क्रिया
सूक्ष्मेश्वरम्Sūkṣmeśvara
सूक्ष्मेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसूक्ष्मेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—सूक्ष्म + ईश्वर (कर्मधारयः)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गतिम्course, state, liberation
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सूक्ष्माम्subtle
सूक्ष्माम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘गतिम्’
अवाप्नुयात्may attain
अवाप्नुयात्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव+आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa dialogue context)

Tirtha: Sūkṣmeśvara (near Vikaṭa/Dvija Gaṇeśa)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim stands between a Gaṇeśa shrine (Vikaṭa/Dvija) and the Sūkṣmeśvara liṅga; the air feels ‘subtle’—thin rays, incense smoke, and a sense of upward, refined movement symbolizing sūkṣmā gati.

G
Gaṇeśa (Vikaṭa/Dvija)
S
Sūkṣmeśvara
Ś
Śiva
K
Kāśī

FAQs

Even simple darśana (sacred viewing) in Kāśī—especially near Gaṇeśa and Śiva-liṅgas—is said to elevate one’s spiritual trajectory.

Sūkṣmeśvara Liṅga, located near a Gaṇeśa shrine identified as Vikaṭa/Dvija.

Darśana—seeing/visiting Sūkṣmeśvara; no further rite is explicitly stated.