Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

शुष्कोदरी च तत्रास्ति देवी विकटलोचना । कृत्तिवासादुदीच्यां तु काशीप्रत्यूह भक्षिणी

śuṣkodarī ca tatrāsti devī vikaṭalocanā | kṛttivāsādudīcyāṃ tu kāśīpratyūha bhakṣiṇī

ที่นั่นยังมีเทวี ศุษโกทรี ผู้มีนัยน์ตากว้างนามว่า วิกฏโลจนา ทางทิศเหนือของกฤตติวาสะ พระนางเลื่องชื่อว่าเป็นผู้กลืนกินอุปสรรคแห่งกาศี คือผู้ขจัดวิฆนะบนหนทางศักดิ์สิทธิ์

शुष्कोदरी(the goddess) Dry-bellied (Śuṣkodarī)
शुष्कोदरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुष्क-उदरिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—शुष्कम् उदरं यस्याः सा
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
देवीgoddess
देवी:
Karta (Apposition/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विकटलोचनाhaving fierce/terrible eyes
विकटलोचना:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविकट-लोचना (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—विकटे लोचने यस्याः सा; विशेषणम् (देवी)
कृत्तिवासात्from Kṛttivāsa
कृत्तिवासात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान/देश-निर्देश (from Kṛttivāsa)
उदीच्याम्in the north
उदीच्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदीची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; दिशि (in the northern direction)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
काशीप्रत्यूहभक्षिणीdevourer/remover of Kāśī’s obstacles
काशीप्रत्यूहभक्षिणी:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाशी-प्रत्यूह-भक्षिणी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवी); तत्पुरुषः—काश्याः प्रत्यूहान् भक्षयति इति (obstacle-devourer of Kāśī)

Skanda

Tirtha: Śuṣkodarī (Vikaṭalocanā)

Type: temple

Listener: Ṛṣis/pilgrims

Scene: Fierce wide-eyed Devī Vikaṭalocanā with lean ‘śuṣka-udarī’ form stands as guardian; she consumes dark, smoky forms symbolizing obstacles while pilgrims proceed safely toward Kāśī shrines.

S
Skanda
D
Devī Śuṣkodarī
V
Vikaṭalocanā
K
Kṛttivāsa
K
Kāśī

FAQs

The Divine Feminine guards Kāśī’s sanctity by consuming hindrances—teaching that pilgrimage succeeds through grace as much as effort.

The Devī-sthāna of Śuṣkodarī/Vikaṭalocanā, located north of Kṛttivāsa in Kāśī.

No explicit rite is stated; the verse functions as a sthāna-māhātmya marker identifying the goddess and her protective role.