Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

कृत्तिवासेश्वरे लिंगे लभ्यस्त्वेकेन जन्मना । पृर्वजन्मकृतं पापं तपोदानादिभिः शनैः । नश्येत्सद्यो विनश्येत कृत्तिवासे श्वरेक्षणात्

kṛttivāseśvare liṃge labhyastvekena janmanā | pṛrvajanmakṛtaṃ pāpaṃ tapodānādibhiḥ śanaiḥ | naśyetsadyo vinaśyeta kṛttivāse śvarekṣaṇāt

ณ ลึงค์แห่งพระกฤตติวาเสศวร (โมกษะ) ย่อมบรรลุได้ในชาติเดียว บาปที่ทำไว้ในชาติก่อนย่อมสิ้นไปทีละน้อยด้วยตบะ ทาน และอื่นๆ; แต่เพียงได้เห็นพระกฤตติวาเสศวร ก็ดับสูญฉับพลัน

कृत्तिवासेश्वरेin/at Kṛttivāseśvara
कृत्तिवासेश्वरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
लिङ्गेin the liṅga
लिङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
लभ्यःobtainable
लभ्यः:
Visheshana (Predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलभ् (धातु) → लभ्य (कृदन्त, यत्)
Formयत्-प्रत्ययान्त (passive potential) विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘obtainable’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)
एकेनby one
एकेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
जन्मनाby (a single) birth
जन्मना:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
पूर्वprevious
पूर्व:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
जन्मbirth
जन्म:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
कृतम्committed
कृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/committed’ (समासान्त)
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तपोausterity
तपो:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
दानcharity
दान:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
आदिभिःand the like (by means of)
आदिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘etc., and the like’ (तपोदानादिभिः = with austerity, charity, etc.)
शनैःgradually
शनैः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशनैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb ‘gradually/slowly’)
नश्येत्may perish
नश्येत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formविधिलिङ् (सम्भावना/विधि), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (immediately)
विनश्येतwould be destroyed
विनश्येत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कृत्तिवासेश्वरof Kṛttivāseśvara
कृत्तिवासेश्वर:
Sambandha (Genitive in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषसमास-आधार; ‘of Kṛttivāseśvara’ (समासपूर्वपद in कृत्तिवासेश्वरेक्षणात्)
ईक्षणात्from (the act of) seeing
ईक्षणात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootईक्षण (प्रातिपदिक; √ईक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; ‘from/through seeing’

Skanda (deduced)

Tirtha: Kṛttivāseśvara

Type: kshetra

Listener: Pārvatī or a sage interlocutor (contextual)

Scene: A split-time depiction: on one side, ascetics performing long tapas and donors giving gifts; on the other, a devotee simply beholds the Kṛttivāseśvara liṅga and a dark cloud of ‘pāpa’ dissolves instantly into light.

K
Kṛttivāseśvara
D
Darśana
D
Dāna
T
Tapas

FAQs

Kāśī’s Kṛttivāseśvara is exalted as granting swift purification and even one-lifetime attainment compared to slower disciplines.

Kṛttivāseśvara Liṅga in Kāśī.

Darśana (beholding) is highlighted; tapas and dāna are acknowledged as gradual means.