Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

कृत्तिवासेश्वरं लिंगं सेव्यं काश्यां ततो नरैः । जन्मांतरसहस्रेषु मोक्षोन्यत्र सुदुर्लभः

kṛttivāseśvaraṃ liṃgaṃ sevyaṃ kāśyāṃ tato naraiḥ | janmāṃtarasahasreṣu mokṣonyatra sudurlabhaḥ

ฉะนั้นในกาศี มนุษย์พึงบูชาลึงค์แห่งพระกฤตติวาเสศวร; เพราะในชาติอื่นนับพัน การได้โมกษะ ณ ที่อื่นยากยิ่งนัก

कृत्तिवासेश्वरम्Lord Kṛttivāseśvara
कृत्तिवासेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्तिवास-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृत्तिवासस्य ईश्वरः)
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सेव्यम्to be worshipped
सेव्यम्:
Vidhi (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootसेव् (धातु) → सेव्यम् (कृदन्त, तव्यत्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (कर्तव्य/योग्य) विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be served/worshipped’
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
ततःthere/thereafter
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् (from there/thereafter)
नरैःby men
नरैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-करणभाव), बहुवचन
जन्मbirth
जन्म:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद
अन्तरanother (interval)
अन्तर:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासपूर्वपद (जन्मान्तर = another birth)
सहस्रेषुin thousands (of births)
सहस्रेषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; ‘in thousands’
मोक्षःliberation
मोक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (elsewhere)
सुदुर्लभःvery hard to obtain
सुदुर्लभः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु-दुर्लभ (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद)
Formविशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘very difficult to obtain’

Skanda (deduced)

Tirtha: Kṛttivāseśvara (in Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī or a sage interlocutor in Kāśīkhaṇḍa frame (contextual)

Scene: A didactic scene: a teacher-like figure gestures toward the Kṛttivāseśvara shrine while a stream of pilgrims arrives; in the background, a faint wheel of saṃsāra symbolizes ‘thousands of births’ contrasted with the immediate sanctuary of Kāśī.

K
Kāśī (Varanasi)
K
Kṛttivāseśvara Liṅga
M
Mokṣa

FAQs

Kāśī is portrayed as a uniquely potent place where liberation is accessible compared to other locations.

Kṛttivāseśvara Liṅga in Kāśī.

Sevā/arcana (worship and service) of the Kṛttivāseśvara liṅga.