Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

वयस्या निशिभुक्तस्य तस्यैव पुनरीक्षणम् । भवतीनामधीनं च तत्पुनर्दर्शनं मम

vayasyā niśibhuktasya tasyaiva punarīkṣaṇam | bhavatīnāmadhīnaṃ ca tatpunardarśanaṃ mama

โอ้สหายทั้งหลาย—การได้เห็นเขาอีกครั้ง ผู้เดียวกับที่ข้าพเจ้าอยู่ร่วมคืนด้วยนั้น ขึ้นอยู่กับพวกท่าน โอกาสที่ข้าพเจ้าจะได้เฝ้ามองเขาอีกคราอยู่ในมือพวกท่าน

वयस्याfemale friend/companion
वयस्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवयस्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
निशिat night
निशि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (locative adverbial)
भुक्तस्यof (him) who has eaten
भुक्तस्य:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भुक्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle), तस्य इति विशेषण
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
ईक्षणम्seeing/looking
ईक्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईक्ष् (धातु) → ईक्षण (प्रातिपदिक/भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक-नाम
भवतीनाम्of you (ladies)
भवतीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवती (सर्वनाम-प्रातिपदिक/आदरार्थ)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; आदरार्थक सर्वनाम
अधीनम्dependent (on)
अधीनम्:
Karya/Predicative (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘भवतीनाम्’ इति षष्ठीसम्बन्धेन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘दर्शनम्’ इति विशेषण/निर्देशक
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
दर्शनम्seeing/meeting (sight)
दर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदृश् (धातु) → दर्शन (प्रातिपदिक/भाववाचक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक-नाम
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन

Skanda (narrating within Kāśīkhaṇḍa context, typically to Agastya)

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: A heroine addresses her circle of friends, hands folded in request, eyes searching; the friends stand in a half-circle, exchanging glances, with Kāśī’s night ambience beyond.

FAQs

It underscores reliance on supportive companions; in dharmic life, good company (satsaṅga) becomes a bridge to what is sacred.

The verse is situated within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī setting, contributing to the kṣetra’s devotional narrative.

No ritual instruction is present.