Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 81

इत्युक्त्वा देवदेवशस्तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ । सविस्मयास्ततो विप्राः प्रातर्याता यथागतम्

ityuktvā devadevaśastasmiṃlliṃge layaṃ yayau | savismayāstato viprāḥ prātaryātā yathāgatam

ครั้นตรัสดังนี้แล้ว เทวาธิเทพก็ทรงหลอมรวมเข้าสู่ลึงค์นั้นเอง ครั้นแล้วพราหมณ์ทั้งหลายผู้พิศวง ครั้นรุ่งอรุณก็ออกเดินทางกลับไปดังที่มา

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having said)
देवदेवःGod of gods
देवदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषण (in that)
लिङ्गेin the liṅga
लिङ्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन
लयम्dissolution; absorption
लयम्:
Karma (Goal/object/कर्म)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
ययौwent; entered
ययौ:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सविस्मयाःastonished
सविस्मयाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + विस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (विस्मयेन सह)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरकालवाचक (adverb: then/from there)
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: in the morning)
याताःwent
याताः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (gone)
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानवाचक (as/according as)
आगतम्as they had come
आगतम्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआ + गम् (धातु)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण; नपुंसक-एकवचन-आकारेण अव्ययप्रयोग (adverbial: as (they had) come)

Narrator (contextual, immediately following Śiva’s speech)

Tirtha: (Unnamed) liṅga where Śiva merges

Type: temple

Scene: After granting boons, Śiva’s form merges into the liṅga; the brāhmaṇas stand astonished, then at dawn depart quietly, the shrine glowing in early light.

Ś
Śiva (Devadeva)
L
Liṅga
B
Brāhmaṇas (vipra)

FAQs

The Liṅga is affirmed as Śiva’s living presence; divine speech culminates in sacred immanence within the shrine.

The shrine of the Vyāghreśvara Liṅga in Kāśī, where Śiva is said to abide.

None explicitly; the verse narrates the establishment/abiding of Śiva in the Liṅga and the pilgrims’ departure.