Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

इंद्राद्या लोकपालाश्च मरीच्याद्या महर्षयः । माध्याह्निकीं क्रियां कर्तुं समीयुर्मणिकर्णिकाम्

iṃdrādyā lokapālāśca marīcyādyā maharṣayaḥ | mādhyāhnikīṃ kriyāṃ kartuṃ samīyurmaṇikarṇikām

พระอินทร์และเหล่าโลกบาลทั้งหลาย พร้อมด้วยมหาฤษีตั้งแต่มรีจิ เป็นต้น มาชุมนุม ณ มณิกรรณิกา เพื่อประกอบกิริยาพิธีกลางวัน

इन्द्राद्याःIndra and others
इन्द्राद्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (इन्द्रः आदिः येषाम्) ‘इन्द्र-आदि’
लोकपालाःguardians of the worlds
लोकपालाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक) = लोक + पाल (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (लोकस्य पालाः)
and
:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
मरीच्याद्याःMarīci and others
मरीच्याद्याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (मरीचिः आदिः येषाम्)
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक) = महा + ऋषि (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (महान् ऋषिः)
माध्याह्निकीम्midday (related)
माध्याह्निकीम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootमाध्याह्निकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (क्रियायाः)
क्रियाम्rite/action
क्रियाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to do/perform
कर्तुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थक (purpose)
समीयुःassembled/came together
समीयुः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम् + ई + √या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मणिकर्णिकाम्to Maṇikarṇikā
मणिकर्णिकाम्:
कर्म (Object/Goal)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas/seekers

Scene: A grand midday gathering at Maṇikarṇikā: Indra with vajra, other lokapālas in their directions, and Marīci and other mind-born sages seated on darbha mats, all offering arghya to the sun over the Gaṅgā.

I
Indra
L
Lokapālas
M
Marīci
M
Maharṣis
M
Māṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

A tīrtha’s greatness is shown when devas and ṛṣis themselves gather there to uphold daily dharma.

Māṇikarṇikā in Kāśī.

Mādhyāhnikī kriyā—midday ritual observances.