Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

सत्यलोकात्प्रतिदिनं हं सयानः पितामहः । माध्याह्निक विधानाय समायान्मणिकर्णिकाम्

satyalokātpratidinaṃ haṃ sayānaḥ pitāmahaḥ | mādhyāhnika vidhānāya samāyānmaṇikarṇikām

ทุกวัน ปิตามหะพรหม ผู้ทรงหงส์เป็นพาหนะ เสด็จจากสตยโลกมายังมณิกรรณิกา เพื่อประกอบพิธีกลางวันตามพระบัญญัติ

सत्यलोकात्from Satyaloka
सत्यलोकात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसत्यलोक (प्रातिपदिक) = सत्य + लोक (समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सत्यस्य लोकः)
प्रतिदिनम्every day
प्रतिदिनम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootप्रतिदिन (प्रातिपदिक) = प्रति (अव्यय) + दिन (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverb of time)
हंसयानःgoing (riding) on a swan
हंसयानः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootहंस (प्रातिपदिक) + √या (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शानच्), कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पितामहस्य)
पितामहःPitāmaha (Brahmā)
पितामहः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
माध्याह्निकविधानायfor the performance/arrangement of the midday rite
माध्याह्निकविधानाय:
सम्प्रदान (Purpose/Recipient; हेतु)
TypeNoun
Rootमाध्याह्निक (प्रातिपदिक) + विधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (माध्याह्निकस्य विधानम्)
समायात्came/arrived
समायात्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √या (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मणिकर्णिकाम्to Maṇikarṇikā (ghāṭ/pond)
मणिकर्णिकाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमणिकर्णिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मपदम्

Skanda (deduced: Kāśī Khaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Listener: Brāhmaṇas/ṛṣis (addressed as ‘viprāḥ’)

Scene: Brahmā, four-faced, seated upon Haṃsa, descends from Satyaloka into the luminous Kāśī sky and approaches Maṇikarṇikā at midday; ghāṭa steps, Gaṅgā’s shimmer, and ascetics performing sandhyā line the bank.

S
Satyaloka
B
Brahmā (Pitāmaha)
H
Haṃsa (swan vehicle)
M
Māṇikarṇikā
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Even the highest cosmic authorities honor Kāśī’s Māṇikarṇikā; its sanctity is affirmed by daily divine observance of dharma.

Māṇikarṇikā tīrtha/ghāṭa in Kāśī (Vārāṇasī).

Performance of the mādhyāhnika (midday) rite according to prescribed ordinance (vidhāna).