Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 14

तत्रैव भार्गवे तीर्थे भृगुकेशव नामतः । काशीनिवासिनः पुंसो बिभर्मि च मनोरथैः

tatraiva bhārgave tīrthe bhṛgukeśava nāmataḥ | kāśīnivāsinaḥ puṃso bibharmi ca manorathaiḥ

ที่นั่นเอง ณ ภารควะ-ตีรถะ เรามีนามว่า “ภฤคุเกศวะ” และเราค้ำจุนผู้คนที่พำนักในกาศี ให้สมดังมโนรถและความปรารถนาอันเป็นที่รัก

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
भार्गवेin (the) Bhārgava
भार्गवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन; तीर्थे इति विशेषणम् ('in the Bhārgava [tīrtha]')
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7 विभक्ति), एकवचन
भृगुकेशवःBhṛgu-Keśava (name/title)
भृगुकेशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु-केशव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन; कर्मधारयः (भृगुः केशवः इव/नाम)
नामतःby name
नामतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय; नामन्-तस्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण ('as to name/by name')
काशीनिवासिनःof the resident of Kāśī
काशीनिवासिनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाशी-निवासिन् (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (काश्यां निवसति इति)
पुंसःof a man/person
पुंसः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन
बिभर्मिI bear/fulfil
बिभर्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formलट् (वर्तमाने), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
मनोरथैःwith (their) desired wishes/boons
मनोरथैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनोरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3 विभक्ति), बहुवचन; साधन/करणवाचक ('by means of wishes' / 'with desired boons')

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context) speaking to Agastya

Tirtha: Bhārgava-tīrtha

Type: ghat

Listener: Pilgrims/devotees in the Kāśīkhaṇḍa narrative setting

Scene: At Bhārgava-tīrtha, Bhṛgukeśava appears as a sustaining protector; a Kashi householder family offers worship; their ‘manorathas’ are symbolized as blossoming lotuses or filled granaries.

B
Bhārgava-tīrtha
B
Bhṛgukeśava
B
Bhṛgu
K
Kāśī (residents)

FAQs

Kāśī is portrayed as a grace-filled abode where divine worship supports household and spiritual aims, integrating dharma with legitimate aspirations.

Bhārgava-tīrtha, associated with Bhṛgu and the form Bhṛgukeśava.

Implicit worship/recourse to Bhṛgukeśava at Bhārgava-tīrtha for the support and fulfillment of manorathas.