Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 40

ये त्वां भजंति सततं भुविशेषशायिंस्ताञ्छ्रीपते पितृपतींद्र कुबेरमुख्याः । वृंदारका दिवि सदैव सभाजयंति स्वर्गापवर्गसुखसंततिदानदक्ष

ye tvāṃ bhajaṃti satataṃ bhuviśeṣaśāyiṃstāñchrīpate pitṛpatīṃdra kuberamukhyāḥ | vṛṃdārakā divi sadaiva sabhājayaṃti svargāpavargasukhasaṃtatidānadakṣa

ข้าแต่ศรีปติ ผู้ใดบูชาพระองค์ไม่ขาดบนแผ่นดิน—พระองค์ผู้บรรทมเหนือแท่นอัศจรรย์—ผู้นั้นในสวรรค์ย่อมได้รับการยกย่องเสมอจากหมู่เทพ นำโดยเจ้าแห่งปิตฤ อินทร และกุเบร; เพราะพระองค์ทรงสามารถยิ่งในการประทานสุขอันต่อเนื่อง ทั้งสุขสวรรค์และสุขแห่งโมกษะ

yethose who
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम
tvāmyou
tvām:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
bhajantiworship/serve
bhajanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhaj (धातु; भजति)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
satatamconstantly
satatam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatatam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: constantly)
bhuvion the earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
śeṣaŚeṣa (Ananta)
śeṣa:
Adhikaraṇa (Support/आधार)
TypeNoun
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग; अनन्त-नाग
śāyinamthe one who reclines (on Śeṣa)
śāyinam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśī (धातु; शेते) + in (कृदन्त; इन्)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक (इन्), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—शेषे शयते इति (reclining on Śeṣa)
tānthem
tān:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
śrīpateO lord of Śrī
śrīpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśrī + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः—श्रियाः पतिः
pitṛpatilord of the Pitṛs (Yama)
pitṛpati:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—पितॄणां पतिः (यम)
indraIndra
indra:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kuberaKubera
kubera:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkubera (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
mukhyāḥwith (Kubera) as chief
mukhyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—कुबेरः मुख्यो येषां ते (with Kubera as chief)
vṛṃdārakāḥthe gods
vṛṃdārakāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṃdāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; देवविशेषाः
diviin heaven
divi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
sadaivaalways
sadaiva:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā + eva (अव्यय)
Formअव्ययसमूह (adverb: always indeed)
sabhājayantihonour
sabhājayanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + bhaj (धातु; सभाजयति)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; causative/denominative sense ‘honour’
svargaheaven
svarga:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग
apavargaliberation
apavarga:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootapavarga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, समासाङ्ग; मोक्ष
sukhahappiness
sukha:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग
saṃtaticontinuous series
saṃtati:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsaṃtati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, समासाङ्ग; continuity/series
dānagranting
dāna:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, समासाङ्ग; giving
dakṣaO skillful giver
dakṣa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः—स्वर्ग-अपवर्ग-सुख-संतति-दाने दक्षः (skilled in granting...)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: Śrīpati Viṣṇu reclines on the wondrous couch (Śeṣa) in a cosmic ocean; above, a celestial court where Yama (pitṛpati), Indra, and Kubera lead devas honoring a steadfast devotee; a subtle path extends from heaven toward liberation-light.

Ś
Śrīpati
Ś
Śeṣa (implied)
P
Pitṛpati
I
Indra
K
Kubera
V
Vṛndārakas (Devas)

FAQs

Steady worship brings both worldly-divine honor and the highest end—apavarga (liberation)—since the Lord grants the full spectrum of auspicious results.

The Kāśī Khaṇḍa framework is the locus; the verse emphasizes devotional results rather than a named Kāśī tirtha.

Satata-bhajana (constant worship/adoration) of the Lord is prescribed as the means to svarga and apavarga.