Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

ज्ञात्वा पणो न कर्तव्यो मिथः स्नेहमभीप्सता । ध्रुवमेकस्य विजये क्रोधोन्स्येह जायते

jñātvā paṇo na kartavyo mithaḥ snehamabhīpsatā | dhruvamekasya vijaye krodhonsyeha jāyate

เมื่อรู้ดังนี้ ผู้ปรารถนาความรักฉันพี่น้องกันไม่ควรตั้งเดิมพัน เพราะแน่นอนว่าเมื่อฝ่ายหนึ่งชนะ ความโกรธย่อมเกิดในอีกฝ่ายหนึ่ง

jñātvāhaving known
jñātvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
paṇaḥa wager
paṇaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
kartavyaḥshould be done/made
kartavyaḥ:
Kriyā (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formकर्तव्य (तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
mithaḥmutually
mithaḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootmithaḥ (अव्यय)
Formपरस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb)
snehamaffection
sneham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsneha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
abhīpsatāby one who desires
abhīpsatā:
Karta (Agent-instrumental/कर्ता)
TypeAdjective
Rootabhīpsat (कृदन्त-प्रातिपदिक; √āp/īps ‘to desire’)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/शानच्-सम्भव), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग रूप; ‘इच्छता’ (by one desiring)
dhruvamcertainly
dhruvam:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
Formनिश्चयार्थे अव्ययीभूत-नपुंसक (indeclinable usage: certainly)
ekasyaof one (party)
ekasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
vijayein victory
vijaye:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvijaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
krodhaḥanger
krodhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkrodha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
anyasyaof the other
anyasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
ihahere
iha:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: here/in this matter)
jāyatearises
jāyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु; जायते)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Vinatā (continuing admonition by context)

Listener: Pilgrim-audience within Kāśī-mahātmya frame

Scene: A didactic tableau: Vinatā’s counsel visualized as a calm, instructive gesture; Kadrū’s face shows the first hint of irritation, foreshadowing conflict.

P
Paṇa (wager)
K
Krodha (anger)
S
Sneha (affection)

FAQs

Avoid wagers and competitive pride; they destroy affection and generate anger—an obstacle to dharma.

No specific tīrtha is mentioned; it is a general dharma teaching embedded in the Kāśīkhaṇḍa narrative.

None.