Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 44

दधीचिरस्थीनि न किं पुरा ददौ जगत्त्रयं किं न ददेऽर्थिने बलिः । दत्तः स्म किं नो मधुकैटभौ शिरो बभूव तार्क्ष्योपि च विष्णुवाहनम्

dadhīcirasthīni na kiṃ purā dadau jagattrayaṃ kiṃ na dade'rthine baliḥ | dattaḥ sma kiṃ no madhukaiṭabhau śiro babhūva tārkṣyopi ca viṣṇuvāhanam

ดธิชีมิได้เคยถวายแม้กระทั่งกระดูกของตนหรือ? พญาพลิมิได้มอบไตรโลกแก่ผู้มาขอหรือ? ศีรษะของมธุและไกฏภะมิได้ถูกมอบหรือ? และตารกษยะ (ครุฑ) มิได้เป็นพาหนะของพระวิษณุหรือ?

दधीचिःDadhīci (sage)
दधीचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदधीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (rhetorical)
किम्indeed?/surely
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् प्रश्न/आक्षेपार्थ (rhetorical ‘indeed?’)
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
जगत्-त्रयम्the three worlds
जगत्-त्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगुसमास—‘त्रीणि जगन्ति’
किम्indeed?
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् आक्षेपार्थ
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (rhetorical)
ददेgave
ददे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
अर्थिनेto the supplicant
अर्थिने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
बलिःBali (king)
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दत्तःwas given
दत्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग
स्मindeed/then
स्म:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपात (past narrative particle)
किम्indeed?
किम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् आक्षेपार्थ
नःour
नः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन (अत्र ‘नः’ = ‘our’)
मधुकैटभौMadhu and Kaiṭabha
मधुकैटभौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + कैटभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; द्वन्द्वसमास
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
तार्क्ष्यःTārkṣya (Garuḍa)
तार्क्ष्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
विष्णुवाहनम्Vishnu's mount
विष्णुवाहनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘विष्णोः वाहनम्’

Agastya (deduced from immediate narrative context of Adhyāya 5)

Scene: A montage-like moral tableau: Dadhīci offering his bones; Bali offering the three worlds to a dwarf-brāhmaṇa; the severed heads of Madhu and Kaiṭabha as trophies of cosmic order; Garuḍa kneeling as Viṣṇu’s mount—each scene illustrating supreme giving and service.

D
Dadhīci
B
Bali
M
Madhu
K
Kaiṭabha
T
Tārkṣya (Garuḍa)
V
Viṣṇu

FAQs

Greatness is proven by giving—dāna and self-offering are celebrated as the highest expressions of dharma.

Indirectly Kāśī: the verse supports the sage’s resolve in the Kāśī narrative by invoking legendary models of sacrifice.

The principle of dāna (charitable giving/self-giving), illustrated through famous Purāṇic precedents.