Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

साक्षिण्य एता किलकाशिदेवताः शृण्वंतु न स्वार्थमहं व्रजाम्यतः । अभ्यर्थितो देवगणैः करो मि किं परोपकाराय न किं विधीयते

sākṣiṇya etā kilakāśidevatāḥ śṛṇvaṃtu na svārthamahaṃ vrajāmyataḥ | abhyarthito devagaṇaiḥ karo mi kiṃ paropakārāya na kiṃ vidhīyate

ขอให้เหล่าเทวะแห่งกาศีนี้ได้ยินและเป็นพยานเถิด: ข้าพเจ้าไม่ได้จากไปเพื่อประโยชน์ตน. เมื่อหมู่เทวะวิงวอนแล้ว ข้าพเจ้าควรทำสิ่งใด? เพื่อเกื้อกูลผู้อื่น มีสิ่งใดเล่าที่ไม่ควรกระทำ?

साक्षिणिO witness
साक्षिणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसाक्षिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
एताःthese
एताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
किलindeed
किल:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), प्रसिद्ध्यर्थ/निश्चयार्थ
काशिदेवताःdeities of Kāśī
काशिदेवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘काश्याः देवताः’
शृण्वन्तुlet them hear
शृण्वन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), प्रथमपुरुष, बहुवचन
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
स्वार्थम्one's own benefit
स्वार्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—‘स्वस्य अर्थः’
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
व्रजामिgo
व्रजामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन
अतःfrom here/therefore
अतः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थ (therefore/from here)
अभ्यर्थितःhaving been requested
अभ्यर्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअभि-अर्थ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि प्रयोग
देवगणैःby the hosts of gods
देवगणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुषः—‘देवानां गणाः’
करोमिI do
करोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन
किम्what?
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक
परोपकारायfor helping others
परोपकाराय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक) + उपकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; तत्पुरुषः—‘परस्य उपकारः’
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
किम्anything
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नवाचक (अत्र ‘किम्’ = ‘किञ्चित्’)
विधीयतेis done/arranged
विधीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

Agastya (deduced from immediate narrative context of Adhyāya 5)

Tirtha: Kāśī (devatā-sākṣitva)

Type: kshetra

Scene: A sage stands in Kāśī with hands raised in solemn declaration; subtle divine presences (kṣetra-devatās) hover as luminous forms above ghāṭas and shrines, witnessing his vow of selfless departure for others’ benefit.

K
Kāśī-devatāḥ
D
Deva-gaṇa
K
Kāśī

FAQs

True dharma prioritizes paropakāra—acting for the welfare of others—even when it requires personal sacrifice.

Kāśī, portrayed as a living sacred realm with its own witnessing deities.

No specific rite; it frames ethical obligation (dharma) as superior to personal preference.