Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 47

तमः संकेतसदनं व्याघ्रं वै वदनं महत् । कृतांतकं दराकारं बिभ्रत्कश्चित्तमभ्यगात्

tamaḥ saṃketasadanaṃ vyāghraṃ vai vadanaṃ mahat | kṛtāṃtakaṃ darākāraṃ bibhratkaścittamabhyagāt

อีกตนหนึ่งตรงเข้ามาหาเขา ด้วยรูปลักษณ์ที่น่าสะพรึงกลัว: มีความมืดมิดเป็นที่พำนัก มีใบหน้าใหญ่โตราวกับเสือ และมีลักษณะเหมือนพระยม (เจ้าแห่งความตาย)

तमःdarkness
तमः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
संकेतसदनम्a dwelling of rendezvous/signals
संकेतसदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंकेत + सदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (संकेतस्य सदनम्)
व्याघ्रम्a tiger
व्याघ्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (रूपसाम्य); अत्र प्रथमा—वदनस्य उपमा/रूपकभावः
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वदनम्face, mouth
वदनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महत्great, huge
महत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्—‘वदनम्’
कृतान्तकम्Death (Kṛtāntaka)
कृतान्तकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृतान्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दराकारम्having a terrifying form
दराकारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदरा + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (दरः इव आकारः)
बिभ्रत्bearing, carrying
बिभ्रत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभ्यगात्approached
अभ्यगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) speaking to Agastya

Tirtha: Avimukta (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Sages/pilgrims within Kāśī-māhātmya listening context

Scene: A dread figure advances: its body seems made of darkness, with a huge tiger-like face; it resembles Kṛtānta approaching, compressing the air with ominous presence.

K
Kṛtānta (Death)

FAQs

Death-like visions and darkness symbolize māyā and fear; the devotee’s stability in sacred Kāśī is portrayed as the antidote.

Kāśī as a whole—its sanctity is shown through narratives where even terrifying forms cannot obstruct the deeper spiritual aim.

None directly; the verse is descriptive, contributing to the narrative setting of Kāśī’s purifying trials.