Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

इति ब्रह्मवचः श्रुत्वा विधूमो नातिहृष्टवान् । स्ववेश्म प्राविशत्तूर्णमामंत्र्य चतुराननम्

iti brahmavacaḥ śrutvā vidhūmo nātihṛṣṭavān | svaveśma prāviśattūrṇamāmaṃtrya caturānanam

ครั้นได้สดับพระวาจาแห่งพระพรหมแล้ว วิธูมะมิได้ยินดีนัก; เมื่อกราบทูลลาองค์จตุรานนแล้ว เขาก็รีบเข้าสู่เคหสถานของตน

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, वाक्य-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (thus)
ब्रह्मवचःBrahmā's words
ब्रह्मवचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + वचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; श्रुत्वा इत्यस्य कर्म (the word(s) of Brahmā)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), श्रवणे (having heard)
विधूमःVidhūma (proper name)
विधूमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधूम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्ता
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
अतिहृष्टवान्very delighted
अतिहृष्टवान्:
Kriya (State predicate/भाव)
TypeVerb
Rootअति + हृष् (धातु) → हृष्ट (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (very delighted)
स्ववेश्मhis own house
स्ववेश्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + वेश्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्राविशत् इत्यस्य कर्म (his own house)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तूर्णम्quickly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb: quickly)
आमन्त्र्यhaving addressed / having taken leave of
आमन्त्र्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन्त्र् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), आमन्त्रणार्थे (having addressed/taken leave)
चतुराननम्the four-faced one (Brahmā)
चतुराननम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर् + आनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आमन्त्र्य इत्यस्य कर्म; बहुव्रीहिः = यस्य चत्वारि आननानि सः (Brahmā)

Narrator (Purāṇic storyteller; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in a recitation frame—deduced).

Listener: Śaunaka and sages (contextual)

Scene: Vidhūma, subdued, bows to Brahmā (four-faced), then departs swiftly into his dwelling; the contrast between divine radiance and the recipient’s muted mood is central.

B
Brahmā
V
Vidhūma

FAQs

Divine instruction may be difficult to accept, yet dharma requires proceeding with the prescribed remedy.

Indirectly the Setu-region tīrtha narrative; the immediate focus is the transition after Brahmā’s instruction about Cakratīrtha.

None directly; it records Vidhūma’s response after hearing the snāna-based prescription.