Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

परीक्षित्स महाराजः पुण्यश्लोकश्च धार्मिकः । विष्णुभक्तो महायोगी चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता

parīkṣitsa mahārājaḥ puṇyaślokaśca dhārmikaḥ | viṣṇubhakto mahāyogī cāturvarṇyasya rakṣitā

มหาราชปริกษิตนั้นเลื่องลือด้วยเกียรติคุณอันศักดิ์สิทธิ์และตั้งมั่นในธรรมะ; เป็นภักตะแห่งพระวิษณุ เป็นมหาโยคี และเป็นผู้พิทักษ์ระเบียบจตุรวรรณะ

parīkṣitParīkṣit
parīkṣit:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootparīkṣit (प्रातिपदिक; √īkṣ ईक्ष् + परि + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (proper noun)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
mahā-rājaḥgreat king
mahā-rājaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् राजा)
puṇya-ślokaḥof holy fame
puṇya-ślokaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + śloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (पुण्याः श्लोकाः यस्य/पुण्यश्लोकः—praise-worthy fame)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
dhārmikaḥrighteous
dhārmikaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootdhārmika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
viṣṇu-bhaktaḥdevotee of Viṣṇu
viṣṇu-bhaktaḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + bhakta (कृदन्त; √bhaj भज् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विष्णोः भक्तः)
mahā-yogīgreat yogi
mahā-yogī:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + yogin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् योगी)
cāturvarṇyasyaof the fourfold social order
cāturvarṇyasya:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootcāturvarṇya (प्रातिपदिक; catur + varṇa + य)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (चतुर्णां वर्णानां भावः/समूहः)
rakṣitāprotector/guardian
rakṣitā:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣitṛ (प्रातिपदिक; √rakṣ रक्ष् + तृच्/तृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (agent noun: protector)

Not explicit in snippet (Setukhaṇḍa narrative voice)

Listener: Audience receiving the Setu narrative (contextual)

Scene: Mahārāja Parīkṣit seated in royal assembly, calm yet vigilant, with Viṣṇu’s emblematic presence (śaṅkha-cakra motifs) and yogic composure; ministers and four varṇas depicted as protected and orderly.

P
Parīkṣit
V
Viṣṇu

FAQs

Ideal kingship is defined by devotion, yogic discipline, and protection of dharma in society.

No specific tīrtha is named in this verse; it supports the Setukhaṇḍa discourse by citing a dharmic exemplar.

None.