Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

कश्यपाख्यो द्विजः पूर्वमस्मिंस्तीर्थद्वये शुभे । स्नात्वातिमहतः पापाद्विमुक्तो नरकप्रदात्

kaśyapākhyo dvijaḥ pūrvamasmiṃstīrthadvaye śubhe | snātvātimahataḥ pāpādvimukto narakapradāt

กาลก่อน มีพราหมณ์นามว่า กาศยปะ ได้อาบน้ำชำระในตีรถะมงคลทั้งสองนี้ แล้วพ้นจากบาปหนักยิ่ง ซึ่งเป็นเหตุให้ตกนรก

कश्यपाख्यःnamed Kaśyapa
कश्यपाख्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकश्यप-आख्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कश्यप-आख्यः = कश्यप इति आख्या यस्य) विशेषणम् (द्विजः)
द्विजःa brāhmaṇa (twice-born)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोग)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/before)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
तीर्थद्वयेin the pair of sacred fords
तीर्थद्वये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ-द्वय (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वे तीर्थे)
शुभेauspicious
शुभे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (तीर्थद्वये)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘स्नानं कृत्वा’
अतिमहतःfrom a very great
अतिमहतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति-महत् (प्रातिपदिक; उपपद-समास/उपसर्ग)
Formपुं/नपुंसक-प्रयोग, पञ्चमी (5th), एकवचन; विशेषणम् (पापात्)
पापात्sin
पापात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
विमुक्तःfreed, released
विमुक्तः:
Karta (Subject attribute/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-मुच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (द्विजः)
नरकप्रदात्from (that which) gives hell (i.e., hell-causing [sin])
नरकप्रदात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootनरक-प्रद (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नरकस्य प्रदः = नरकं प्रददाति इति)

Sūta (narrator)

Tirtha: Gāyatrī-tīrtha; Sarasvatī-tīrtha

Type: ghat

Listener: Ṛṣayaḥ / dvijasattamāḥ

Scene: A brāhmaṇa named Kāśyapa performing ritual bath at two adjacent sacred waters; one stream evokes Sarasvatī’s flow, the other a luminous ‘mantra-tīrtha’ aura for Gāyatrī; dark shadow of ‘naraka’ dissolving behind him.

K
Kāśyapa
T
Tīrtha (two sacred sites)
N
Naraka (hell)

FAQs

Pilgrimage and sacred bathing, when undertaken with faith, are presented as powerful means for purification from even severe wrongdoing.

A pair of tīrthas within the Setukhaṇḍa landscape is praised; the verse refers to them collectively as “tīrthadvaya” (two tīrthas).

Snāna (ritual bathing) at the two tīrthas is identified as the purificatory act.