Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8

पुरा सर्वोपकारार्थं तीर्थमज्ञाननाशनम् । एतद्विनिर्मितं साक्षाच्छम्भुना गन्धमादने

purā sarvopakārārthaṃ tīrthamajñānanāśanam | etadvinirmitaṃ sākṣācchambhunā gandhamādane

กาลก่อน เพื่อเกื้อกูลแก่สรรพชน ตีรถะนี้ผู้ทำลายอวิชชา ได้ถูกสร้างขึ้นโดยตรงโดยพระศัมภูเอง ณ เขาคันธมาทนะ

पुराformerly
पुरा:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
सर्वोपकारार्थम्for the benefit of all
सर्वोपकारार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसर्वोपकारार्थ (प्रातिपदिक; सर्व + उपकार + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषाम् उपकारस्य अर्थम्/हेतोः)
तीर्थम्a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अज्ञाननाशनम्destroyer of ignorance
अज्ञाननाशनम्:
Modifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअज्ञाननाशन (प्रातिपदिक; अज्ञान + नाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; 'तीर्थम्' इत्यस्य विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (अज्ञानस्य नाशनम्)
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
विनिर्मितम्was constructed
विनिर्मितम्:
Modifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + निर् + मा (धातु) → विनिर्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'एतत्' इत्यस्य विशेषणम्
साक्षात्directly
साक्षात्:
Adverbial (रीति)
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रत्यक्ष/स्वयम्-वाचक (directly, in person)
शम्भुनाby Śambhu (Śiva)
शम्भुना:
Karta (Agent in passive/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
गन्धमादनेon/at Gandhamādana (mountain)
गन्धमादने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक; गन्ध + मादन)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः

Sūta (contextual continuity)

Tirtha: Jaṭātīrtha (implied as ‘etad tīrtham’)

Type: kund

Listener: viprāḥ / munayaḥ (contextual audience)

Scene: Śambhu manifests a radiant spring/ford on Gandhamādana: a rocky Himalayan slope, fragrant winds, celestial beings witnessing the birth of a tīrtha.

Ś
Śambhu (Śiva)
G
Gandhamādana
J
Jaṭātīrtha

FAQs

A tīrtha’s power is grounded in divine intention: it exists for universal welfare and for dispelling ignorance.

Jaṭātīrtha (the chapter’s featured tīrtha), said to be established by Śiva on Gandhamādana.

No direct ritual is stated; the verse provides the tīrtha’s divine origin to support pilgrimage and snāna there.