Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34

भूमेरंगुलमेकं तु ये हरंति खला नराः । वंध्याटवीष्वतोयासु शुष्ककोटरवासिनः । कृष्णसर्पाः प्रजायंते दत्तदायापहारकाः

bhūmeraṃgulamekaṃ tu ye haraṃti khalā narāḥ | vaṃdhyāṭavīṣvatoyāsu śuṣkakoṭaravāsinaḥ | kṛṣṇasarpāḥ prajāyaṃte dattadāyāpahārakāḥ

คนชั่วผู้ลักเอาแผ่นดินแม้เพียงกว้างหนึ่งองคุลี เพราะแย่งส่วนที่ได้มอบเป็นสิทธิแล้ว ย่อมเกิดใหม่เป็นงูดำ อาศัยอยู่ในป่ารกร้างกันดาร ในถิ่นไร้น้ำ และในโพรงไม้แห้งผุ

भूमेःof land
भूमेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अङ्गुलम्a finger-breadth
अङ्गुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्गुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying अङ्गुलम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; contrast/emphasis)
येwho
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
हरन्तिsteal/take away
हरन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
खलाःwicked people
खलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नराःmen
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; खलाः इति विशेष्य
वन्ध्याbarren
वन्ध्या:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; विशेषणम् (अटवीषु)
अटवीषुin forests
अटवीषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअटवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
अतोयासुwaterless
अतोयासु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअ + तोय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; नञ्-समास (अतोया = waterless) विशेषणम् (अटवीषु)
शुष्कdry
शुष्क:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootशुष्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषणम् (कोटरे)
कोटरhollow/cavity
कोटर:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकोटर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
वासिनःdwellers
वासिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे/निवासी (dweller)
कृष्णblack
कृष्ण:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (सर्पाः)
सर्पाःsnakes
सर्पाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्रजायन्तेare born/arise
प्रजायन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद; प्र-उपसर्ग
दत्तgiven
दत्त:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; दा धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग/प्रातिपदिकरूप; समासाङ्ग (given)
दायinheritance/share
दाय:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक; समासाङ्ग (inheritance/share)
अपहारकाःstealers/robbers
अपहारकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपहारक (प्रातिपदिक); अप-हृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (अपहरति इति अपहारकः = robber)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Scene: A shadowy figure stealthily shifts boundary stones; the scene dissolves into a karmic vision: the same being reborn as a black serpent in a parched wasteland, coiled inside a dry hollow tree amid thorny scrub.

FAQs

Stealing land—especially land that has been duly granted—creates severe pāpa and leads to degrading rebirths.

No single tīrtha is praised in this verse; it is a dharma-warning within Dharmāraṇya’s teaching context.

The verse is prohibitive rather than ritualistic: it forbids bhūmi-haraṇa (land theft), especially seizure of granted shares.