Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 53

वसिष्ठं चाग्रतः कृत्वा प्रतस्थे पश्चिमां दिशम् । ग्रामाद्ग्राममतिक्रम्य देशाद्देशं वनाद्वनम्

vasiṣṭhaṃ cāgrataḥ kṛtvā pratasthe paścimāṃ diśam | grāmādgrāmamatikramya deśāddeśaṃ vanādvanam

ทรงให้พระวสิษฐ์อยู่เบื้องหน้า แล้วเสด็จมุ่งสู่ทิศตะวันตก ผ่านหมู่บ้านแล้วหมู่บ้าน ผ่านแว่นแคว้นแล้วแว่นแคว้น ผ่านพงไพรแล้วพงไพร

वसिष्ठम्Vasiṣṭha
वसिष्ठम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place)
कृत्वाhaving placed
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; धातु: कृ
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: स्था (गत्यर्थ)
पश्चिमाम्western
पश्चिमाम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.); विशेषणम्
दिशम्direction
दिशम्:
Karma (Goal)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
ग्रामात्from a village
ग्रामात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Abl. sg.)
ग्रामम्to (another) village
ग्रामम्:
Karma (Goal)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
अतिक्रम्यpassing beyond, traversing
अतिक्रम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
TypeVerb
Rootअति-क्रम् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund) ‘अतिक्रम्य’; धातु: क्रम्
देशात्from a region
देशात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Abl. sg.)
देशम्to (another) region
देशम्:
Karma (Goal)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)
वनात्from a forest
वनात्:
Apādāna (Source)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Abl. sg.)
वनम्to (another) forest
वनम्:
Karma (Goal)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Acc. sg.)

Narrator (Purāṇic narrator; contextually Sūta/Lomaharṣaṇa style narration)

Type: kshetra

Scene: Vasiṣṭha leads a long caravan moving westward; the landscape shifts in panels—villages with fields, then open country, then dense forests—showing the continuity of the sacred journey.

R
Rāma
V
Vasiṣṭha

FAQs

Pilgrimage is portrayed as sustained dharmic effort—crossing many landscapes under a guru’s lead.

The verse functions as a travel-frame leading into Dharmāraṇya’s sacred geography rather than naming a single tīrtha.

No specific rite is stated here; the emphasis is on the disciplined progression of yātrā (pilgrimage travel).