Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 42

ते नातिदूरे गत्वा वै मंडलं चक्रुरुत्तमम् । विप्रागमनकांक्षास्ते तत्र वासमकल्पयन्

te nātidūre gatvā vai maṃḍalaṃ cakruruttamam | viprāgamanakāṃkṣāste tatra vāsamakalpayan

พวกเขาไปไม่ไกลนัก แล้วจัดตั้งมณฑลคือค่ายพักอันประเสริฐ ครั้นปรารถนาการมาถึงของพราหมณ์ทั้งหลาย จึงจัดที่พำนักอยู่ ณ ที่นั้น

तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
not
:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अतिदूरेvery far
अतिदूरे:
Adverbial (Extent)
TypeIndeclinable
Rootअतिदूर (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-रूपेण क्रियाविशेषण (adverbial locative)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
वैindeed
वै:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (emphatic particle)
मंडलम्a circle/enclosure
मंडलम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चक्रुःthey made
चक्रुः:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं ‘मण्डलम्’
विप्रागमनकांक्षाःdesiring the brāhmaṇa’s arrival
विप्रागमनकांक्षाः:
Karta (Subject, appositive)
TypeAdjective
Rootविप्र-आगमन-काङ्क्षा (प्रातिपदिक; विप्रस्य आगमनं काङ्क्षा येषाम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहिः (विप्रागमनं काङ्क्षन्ति इति)
तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पुनरुक्त-कर्तृनिर्देश
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
वासम्dwelling/residence
वासम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अकल्पयन्they arranged / set up
अकल्पयन्:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootअ-कल्पय् (धातु; causative of √कॢप्/कल्प्)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्

Unspecified narrator (Purāṇic narration)

Tirtha: Dharmāraṇya (nearby) / Maṇḍala-sthāna (encampment site)

Type: kshetra

Scene: A circular encampment (maṇḍala) with tents/huts arranged neatly; a central fire or small shrine; merchants looking down the path expectantly for brāhmaṇas; forest boundary close by.

B
Brāhmaṇas (viprāḥ)
M
Maṇḍala (encampment/place-name)

FAQs

Dharma is sustained by community cohesion and reverence for spiritual leadership; the group settles while awaiting the brāhmaṇas.

A locality associated with ‘Maṇḍala’ is introduced as part of the Dharmāraṇya sacred-geography narrative.

None explicitly; the verse describes forming a maṇḍala (organized enclosure) and settling in place.