Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

दिनांतश्चैव पक्षांतो मासांतो हायनं युगम् । कल्पांतश्च महांतश्च कालांतस्त्वं च वै हरे

dināṃtaścaiva pakṣāṃto māsāṃto hāyanaṃ yugam | kalpāṃtaśca mahāṃtaśca kālāṃtastvaṃ ca vai hare

ข้าแต่พระหริ พระองค์คือที่สุดแห่งวัน ที่สุดแห่งปักษ์ ที่สุดแห่งเดือน และคือการผันเวียนของปีและยุคทั้งหลาย พระองค์คือที่สุดแห่งกัลปะ ที่สุดแห่งวัฏจักรอันยิ่งใหญ่ และแท้จริงคือที่สุดแห่งกาลเวลาเอง

दिनान्तःend of a day
दिनान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिन + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिनस्य अन्तः)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय
पक्षान्तःend of a fortnight
पक्षान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपक्ष + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पक्षस्य अन्तः)
मासान्तःend of a month
मासान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मासस्य अन्तः)
हायनम्year
हायनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहायन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
युगम्age (yuga)
युगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
कल्पान्तःend of a kalpa
कल्पान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकल्प + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कल्पस्य अन्तः)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
महान्तःthe great (end)
महान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (महान्)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
कालान्तःend of time
कालान्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कालस्य अन्तः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
वैindeed
वै:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle)
हरेO Hari
हरे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Unspecified (contextual eulogy within Dharmāraṇya Khaṇḍa; likely a devotee/narrator addressing Hari)

Listener: Sages / internal addressee: King (nṛpa)

Scene: Hari as Kāla: a vast figure behind a wheel of time marked with day/fortnight/month/year/yuga/kalpa; below, worlds dissolve into oceanic pralaya, while the deity remains serene, indicating transcendence over dissolution.

H
Hari
K
Kāla (Time)
Y
Yuga
K
Kalpa

FAQs

It teaches that Hari (Viṣṇu) transcends all temporal divisions—from daily time to cosmic aeons—and is the ultimate reality beyond the rise and fall of all cycles.

This verse functions primarily as a theological praise of Hari as Kāla’s limit; the specific Dharmāraṇya sacred geography is not explicitly named within this single shloka.

No direct injunction (snāna, dāna, vrata, or japa) appears in this verse; it is a stuti emphasizing contemplative recognition of Hari’s supremacy over time.