Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66

अमात्येन समानीतं शत्रुं सामंतमुद्धतम् । दृष्ट्वा क्रोधेन नृपतिः शिरच्छेदमकारयत्

amātyena samānītaṃ śatruṃ sāmaṃtamuddhatam | dṛṣṭvā krodhena nṛpatiḥ śiracchedamakārayat

ครั้นทอดพระเนตรเห็นหัวหน้าเมืองขึ้นผู้เป็นศัตรูอันโอหัง ซึ่งอำมาตย์นำมา พระราชาทรงกริ้ว จึงมีพระบัญชาให้ตัดศีรษะ

अमात्येनby the minister
अमात्येन:
Karaṇa (Instrument/Agent in passive context)
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
समानीतम्brought
समानीतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √नी (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शत्रुम् विशेषयति
शत्रुम्enemy
शत्रुम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
सामन्तम्feudatory
सामन्तम्:
Karma (Apposition)
TypeNoun
Rootसामन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; शत्रुम् विशेषयति
उद्धतम्arrogant, insolent
उद्धतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सामन्तम्/शत्रुम्)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
क्रोधेनwith anger
क्रोधेन:
Hetu/Kāraṇa (Cause)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
नृपतिःthe king
नृपतिः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
शिरच्छेदम्beheading, cutting off the head
शिरच्छेदम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootशिरस् + छेद (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुष (षष्ठी-तत्पुरुष) ‘शिरसः छेदः’; पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
अकारयत्caused (it) to be done / ordered
अकारयत्:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच् (causative) ‘कारयति’

Śāṇḍilya

Scene: The king, eyes blazing, gestures for execution as the arrogant feudatory stands defiant; guards draw swords, the minister stands aside, the court freezes in shock.

Ś
Śāṇḍilya
K
King (Nṛpati)
M
Minister (Amātya)
S
Sāmanta

FAQs

Anger-driven action, especially during sacred observance, is shown as a seed for adverse karmic results.

None; the focus is ethical causality within a royal narrative.

No direct prescription; the verse highlights a breach of inner discipline (self-control) amid religious context.