Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

तादृग्व्यथां च तां वीक्ष्य कृपयाहं परिप्लुतः । प्रतीक्षन्मरणं तस्याः क्षणं तत्रैव संस्थितः

tādṛgvyathāṃ ca tāṃ vīkṣya kṛpayāhaṃ pariplutaḥ | pratīkṣanmaraṇaṃ tasyāḥ kṣaṇaṃ tatraiva saṃsthitaḥ

เมื่อเห็นความทุกข์ทรมานเช่นนั้นของนาง ข้าพเจ้าก็เปี่ยมล้นไปด้วยความเมตตา จึงหยุดรอความตายของนางอยู่ที่นั่นชั่วขณะหนึ่ง

tādṛk-vyathāmsuch suffering
tādṛk-vyathām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottādṛś (प्रातिपदिक) + vyathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (तादृशी व्यथा)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
tāmher/that (woman)
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootvīkṣya (कृदन्त; त्वा/ल्यप्; √īkṣ (धातु) वि-उपसर्ग)
Formअव्ययभावः; क्त्वान्त (gerund)
kṛpayāwith compassion
kṛpayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
pariplutaḥoverwhelmed, flooded (with emotion)
pariplutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootparipluta (कृदन्त; √plu (धातु) परि-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
pratīkṣanwaiting for
pratīkṣan:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpratīkṣan (कृदन्त; वर्तमानकृदन्त/शतृ; √īkṣ (धातु) प्रति-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ)
maraṇamdeath
maraṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालवाचक
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
saṃsthitaḥstanding, remaining
saṃsthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃsthita (कृदन्त; √sthā (धातु) सम्-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Narrator (first-person voice in the passage; exact attribution not in excerpt)

Scene: The observer, eyes moist, stands or sits nearby, choosing to remain; the dying woman lies before him; the moment is quiet, focused on compassion rather than horror.

FAQs

Dharma is not only ritual; it is also compassion—responding inwardly with mercy when witnessing another’s distress.

No sacred site is referenced in this verse.

None; the emphasis is on an ethical response (kṛpā/dayā).